Μετάβαση στο περιεχόμενο

Υπάρχει εφαρμογή που εξηγεί την τέχνη του δρόμου και τις τοιχογραφίες;

Δημοσίευση: • 9 λεπτά ανάγνωσης

Η τοιχογραφία Tuttomondo του Κιθ Χάρινγκ στην Πίζα, ένας ολόκληρος τοίχος καλυμμένος με αλληλοσυνδεόμενες, έντονα χρωματισμένες μορφές κόμικ με μαύρο περίγραμμα.

Στρίβετε σε ένα στενό και ένας ολόκληρος τοίχος είναι ζωγραφισμένος: πρόσωπα, συνθήματα, μια μορφή δέκα μέτρα ψηλή. Κάποιος το έφτιαξε επίτηδες, και μάλλον για κάποιον λόγο. Δεν υπάρχει ετικέτα, κείμενο στον τοίχο ή φύλακας μουσείου να ρωτήσετε.

Ναι, υπάρχουν εφαρμογές που θα σας πουν γι’ αυτό. Το Chiaro είναι μία από αυτές. Στρέψτε την κάμερα σε μια τοιχογραφία και μια ηχητική ξενάγηση αρχίζει να παίζει μέσα σε δευτερόλεπτα. Η τέχνη του δρόμου όμως είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα για κάθε ξεναγό, άνθρωπο ή εφαρμογή, και αν ξέρετε γιατί, θα πάρετε περισσότερα από αυτήν.

Γιατί η τέχνη του δρόμου αναγνωρίζεται δύσκολα

Τα περισσότερα έργα δεν είναι υπογεγραμμένα, ή είναι υπογεγραμμένα με κωδικό. Ένας πίνακας σε μουσείο έχει καλλιτέχνη, χρονολογία και τίτλο σε μια κάρτα δίπλα του. Ένας τοίχος μπορεί να έχει ένα tag στη γωνία, ένα παρατσούκλι, ένα σύμβολο ή τίποτα απολύτως.

Δεν μένει στη θέση του. Οι τοίχοι ξαναβάφονται, καθαρίζονται από τον δήμο, γεμίζουν με tags από πάνω, γκρεμίζονται ή κόβονται και πουλιούνται. Το One Nation Under CCTV του Μπάνκσι, ένα τεράστιο έργο στην οδό Newman στο West End του Λονδίνου, διατάχθηκε να αφαιρεθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο του Γουέστμινστερ το 2008 και βάφτηκε από πάνω τον Απρίλιο του 2009.

Το One Nation Under CCTV του Μπάνκσι στην οδό Newman, Λονδίνο: τεράστια λευκά κεφαλαία γράμματα ζωγραφισμένα στην πλευρά ενός κτιρίου από τούβλα, πάνω από μια περιφραγμένη αυλή.

Ακόμα και τα διάσημα αλλάζουν. Οι περισσότερες τοιχογραφίες της East Side Gallery στο Βερολίνο σβήστηκαν και ξαναζωγραφίστηκαν το 2009 για την εικοστή επέτειο από την πτώση του Τείχους, πολλές από τους αρχικούς καλλιτέχνες τους. Η εκδοχή που φωτογραφίζετε σήμερα δεν είναι, αυστηρά μιλώντας, αυτή που ζωγραφίστηκε το 1990.

Η «τέχνη του δρόμου» καλύπτει πολύ διαφορετικά πράγματα. Ένα γρήγορο tag ψεκασμένο τη νύχτα, ένα παράνομο στένσιλ, μια τοιχογραφία που παρήγγειλε ένα φεστιβάλ της πόλης και μια νωπογραφία ζωγραφισμένη στον τοίχο μιας εκκλησίας με την άδεια του δήμου είναι όλα τοίχοι με μπογιά. Έχουν πολύ διαφορετικές ιστορίες και πολύ διαφορετικούς λόγους ύπαρξης.

Πώς να διαβάσετε έναν τοίχο μόνοι σας

Πριν πιάσετε το κινητό, ο ίδιος ο τοίχος συχνά σας δίνει στοιχεία.

Τέσσερις τοίχοι που αξίζει να ξέρετε

Το μακρύτερο σωζόμενο τμήμα του Τείχους του Βερολίνου, περίπου 1.316 μέτρα κατά μήκος του Σπρέε, ζωγραφίστηκε το 1990 από 118 καλλιτέχνες από 21 χώρες. Η πιο φωτογραφημένη τοιχογραφία του είναι το Θεέ μου, βοήθησέ με να επιβιώσω από αυτή τη θανάσιμη αγάπη του Ντμίτρι Βρούμπελ, βασισμένο σε μια πραγματική φωτογραφία του 1979 όπου ο σοβιετικός ηγέτης Λεονίντ Μπρέζνιεφ φιλά τον ανατολικογερμανό ηγέτη Έριχ Χόνεκερ.

Ο Ντμίτρι Βρούμπελ μπροστά στην τοιχογραφία του Bruderkuss στην East Side Gallery, με το ζωγραφισμένο φιλί ανάμεσα στον Μπρέζνιεφ και τον Χόνεκερ πίσω από έναν φράχτη εργοταξίου.

Όταν οι τοιχογραφίες σβήστηκαν για αποκατάσταση το 2009, ο Βρούμπελ την ξαναζωγράφισε ο ίδιος. Παραδέχτηκε αργότερα ότι δεν θυμόταν κάθε λεπτομέρεια του πρωτοτύπου.

Ο Ντιέγκο Ριβέρα και οι Μεξικανοί τοιχογράφοι

Η σύγχρονη τοιχογραφία, αυτή που αφηγείται την ιστορία μιας ολόκληρης χώρας σε έναν δημόσιο τοίχο, οφείλει πολλά στο Μεξικό. Μετά τη Μεξικανική Επανάσταση, η κυβέρνηση ανέθεσε σε καλλιτέχνες να ζωγραφίσουν δημόσια κτίρια, ώστε όσοι δεν ήξεραν να διαβάζουν να μπορούν να δουν την ιστορία τους. Οι τοιχογραφίες του Ντιέγκο Ριβέρα στην κεντρική σκάλα του Εθνικού Παλατιού στην Πόλη του Μεξικού αφηγούνται την ιστορία του Μεξικού από πριν από την ισπανική κατάκτηση ως τον εικοστό αιώνα, σε έναν τεράστιο, πολυπληθή τοίχο.

Η κεντρική σκάλα του Εθνικού Παλατιού στην Πόλη του Μεξικού, με τους τοίχους και τις καμάρες καλυμμένους από την πολυπρόσωπη τοιχογραφία του Ντιέγκο Ριβέρα για την ιστορία του Μεξικού.

Δεν επέζησε κάθε τοίχος τον χορηγό του. Το 1933 ο Ριβέρα ζωγράφισε το Ο άνθρωπος στο σταυροδρόμι στο Ροκφέλερ Σέντερ της Νέας Υόρκης. Περιλάμβανε ένα πορτρέτο του Λένιν, εκείνος αρνήθηκε να το αφαιρέσει, και η τοιχογραφία καταστράφηκε τον επόμενο χρόνο.

Το Tuttomondo του Κιθ Χάρινγκ, Πίζα

Οι περισσότεροι στην Πίζα περνούν από δίπλα του χωρίς να το προσέξουν, στον δρόμο για τον Πύργο. Το Tuttomondo («όλος ο κόσμος») καλύπτει περίπου 180 τετραγωνικά μέτρα στον πίσω τοίχο της εκκλησίας του Sant’Antonio Abate, κοντά στον σταθμό. Ο Κιθ Χάρινγκ το ζωγράφισε το 1989, έναν χρόνο πριν πεθάνει, και είναι μία από τις τελευταίες δημόσιες τοιχογραφίες του. Οι αλληλοσυνδεόμενες μορφές του μιλούν για ειρήνη και αρμονία, και σε αντίθεση με τα περισσότερα έργα δρόμου του Χάρινγκ, σχεδιάστηκε για να διαρκέσει. Αποκαταστάθηκε το 2011.

Το Tuttomondo του Κιθ Χάρινγκ στον ακραίο τοίχο του Sant'Antonio Abate στην Πίζα, με το καμπαναριό της εκκλησίας πίσω του.

Ο Μπάνκσι, οπουδήποτε

Ο Μπάνκσι είναι ο λόγος που πολλοί άνθρωποι άρχισαν να κοιτάζουν τους τοίχους. Τα έργα του εμφανίζονται χωρίς προειδοποίηση, συχνά χάνονται μέσα σε λίγους μήνες και μερικές φορές κόβονται από τον τοίχο και πουλιούνται σε δημοπρασία. Αυτό τον κάνει το τέλειο παράδειγμα του προβλήματος: το έργο που φωτογραφίσατε μπορεί να είναι ήδη παρελθόν, και η ιστορία συχνά αφορά το τι συνέβη στον τοίχο όσο και το τι υπάρχει πάνω του.

Πώς το Chiaro εξηγεί μια τοιχογραφία

Μία φωτογραφία μέσα, μια ιστορία έξω

Η αρχική σελίδα του Chiaro το λέει καθαρά: πύργοι, γέφυρες, ένα γκράφιτι σε ένα στενό. Αν έχει ιστορία, το Chiaro τη βρίσκει. Τραβάτε μία φωτογραφία του τοίχου και το Chiaro σας λέει τι είναι, ποιος το έφτιαξε και γιατί έχει σημασία, φωναχτά, μέσα σε δευτερόλεπτα. Συνεχίζετε να κοιτάζετε τον τοίχο, όχι την οθόνη.

Δεν υπάρχουν πακέτα πόλεων να κατεβάσετε. Το Chiaro αναγνωρίζει ό,τι του δείχνετε, όπου κι αν βρίσκεστε.

Περιέργεια; Απλώς ρωτήστε

Η τέχνη του δρόμου είναι όλη θέμα πλαισίου, και το πλαίσιο είναι αυτό που σας λείπει όταν δεν είστε από τη γειτονιά. Ρωτήστε λοιπόν. Γράψτε ή πείτε οποιαδήποτε ερώτηση, όπως «ποιος είναι ο άντρας σε αυτή την τοιχογραφία;», «είναι νόμιμο αυτό;» ή «τι σημαίνει το σύνθημα;», και το Chiaro απαντά φωναχτά.

Μια ερώτηση στο Chiaro φωναχτά, με την ηχητική ξενάγηση να παίζει και κουμπιά συνέχειας στην οθόνη.

Επειδή η τέχνη του δρόμου αλλάζει τόσο γρήγορα, η αναζήτηση στο διαδίκτυο μετράει εδώ περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. Όταν η απάντηση εξαρτάται από το σήμερα, για παράδειγμα αν ένα έργο υπάρχει ακόμα, αν έχει βαφτεί από πάνω ή αν γίνεται κάποιο φεστιβάλ αυτή την εβδομάδα, το Chiaro ψάχνει στο διαδίκτυο και φέρνει τη σημερινή απάντηση.

Στη γλώσσα σας, και στη δική τους

Τα συνθήματα στους τοίχους είναι στην τοπική γλώσσα, συνήθως σε αργκό. Το Chiaro μιλά 18 γλώσσες, με γυναικεία ή αντρική φωνή, και δείχνει τα ονόματα των τόπων στη γλώσσα σας και στην τοπική, το ένα δίπλα στο άλλο.

Ένας χάρτης με όσα βρήκατε

Κάθε φωτογραφία που τραβάτε γίνεται καρφίτσα στον Χάρτη, οπότε ένα πρωινό περιπλάνησης σε μια γειτονιά με τέχνη του δρόμου γίνεται μια διαδρομή που μπορείτε να ξαναδείτε. Ο Χάρτης δείχνει επίσης τις προτάσεις του Chiaro γύρω σας, την καθεμία με μια φράση για το γιατί αξίζει τη βόλτα. Το βράδυ, το Chiaro μετατρέπει όσα είδατε σε ένα Filo, μια σύντομη ιστορία της μέρας σας που ενώνει τις τελείες, και μπορείτε να καρφιτσώσετε ό,τι θέλετε να ξαναβρείτε.

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχει εφαρμογή που αναγνωρίζει την τέχνη του δρόμου;

Ναι. Το Chiaro αναγνωρίζει τοιχογραφίες και τέχνη του δρόμου από φωτογραφία και σας λέει την ιστορία τους σε μια ηχητική ξενάγηση, σε 18 γλώσσες. Μπορείτε να κάνετε ερωτήσεις συνέχειας φωναχτά.

Πώς μαθαίνω ποιος ζωγράφισε μια τοιχογραφία;

Ψάξτε για ένα tag ή μια υπογραφή στις γωνίες, ένα όνομα λογαριασμού στο Instagram ή μια πινακίδα φεστιβάλ στο ύψος του δρόμου. Ή στρέψτε το Chiaro σε αυτήν και ρωτήστε.

Κι αν η τοιχογραφία είναι καινούργια, ή έχει βαφτεί από πάνω;

Ρωτήστε το Chiaro. Όταν η απάντηση εξαρτάται από το σήμερα, ψάχνει στο διαδίκτυο για τρέχουσες πληροφορίες.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε γκράφιτι και τοιχογραφία;

Χοντρικά: το γκράφιτι είναι συνήθως ανεπίσημο και συχνά ένα tag ή ένα όνομα, ενώ η τοιχογραφία είναι μια μεγάλη ζωγραφισμένη εικόνα, συχνά κατά παραγγελία. Πολλά διάσημα έργα βρίσκονται κάπου ανάμεσα, και αυτό είναι συχνά μέρος της ιστορίας τους.

Η πινακοθήκη χωρίς τοίχους, ή μόνο με τοίχους

Η τέχνη του δρόμου είναι η μόνη τέχνη που βρίσκετε χανόμενοι. Είναι δωρεάν, είναι παντού και συχνά έχει χαθεί την επόμενη χρονιά, που είναι καλός λόγος να σταματήσετε και να μάθετε τι είναι όσο υπάρχει ακόμα.

Chiaro στα ιταλικά σημαίνει «καθαρός», «ξεκάθαρος». Κατεβάστε το από το App Store, στρέψτε το στον επόμενο τοίχο που σας σταματά και ακούστε.

Φωτογραφίστε. Ακούστε. Εξερευνήστε.