Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πού βρίσκεται η Γέννηση της Αφροδίτης; Αίθουσα, όροφος της Ουφίτσι και πώς να τη βρείτε

Δημοσίευση: • 13 λεπτά ανάγνωσης

Η Γέννηση της Αφροδίτης του Σάντρο Μποττιτσέλλι, κρεμασμένη στις αίθουσες του Μποττιτσέλλι στην Πινακοθήκη Ουφίτσι στη Φλωρεντία, όπου βρίσκεται λίγο πολύ αδιάκοπα από τον δέκατο όγδοο αιώνα.

Πού βρίσκεται η Γέννηση της Αφροδίτης; Στην Galleria degli Uffizi στη Φλωρεντία της Ιταλίας. Κρέμεται στην Αίθουσα 12, μέρος των αιθουσών του Μποττιτσέλλι (Αίθουσες 10 έως 14) στον δεύτερο όροφο, στην ίδια αίθουσα με την Άνοιξη. Από την κορυφή της κεντρικής σκάλας, περπατήστε κατά μήκος του Ανατολικού Διαδρόμου, περάστε τις αίθουσες της πρώιμης τοσκανικής ζωγραφικής (2 έως 9) και στρίψτε δεξιά στις αίθουσες του Μποττιτσέλλι.

Αν μπείτε στην Galleria degli Uffizi από την είσοδο της ανατολικής πτέρυγας και στρίψετε δεξιά, θα είστε στην αίθουσα του Μποττιτσέλλι μέσα σε τέσσερα λεπτά. Η Γέννηση της Αφροδίτης είναι στον μακρύ τοίχο, σε φυσικό μέγεθος, σχεδόν τρία μέτρα πλάτος, στη μέση της σειράς. Η Άνοιξη είναι σε έναν κάθετο τοίχο στα δεξιά σας. Η Προσκύνηση των Μάγων του Μποττιτσέλλι είναι στη γωνία. Στην αίθουσα θα υπάρχουν γύρω στα σαράντα ακόμα άτομα. Το φως θα είναι απαλό. Ο πίνακας θα είναι μεγαλύτερος απ’ ό,τι περιμένατε.

Αυτός είναι ο οδηγός του επισκέπτη για να σταθείτε μπροστά του. Πού ακριβώς βρίσκεται, τι άλλο υπάρχει στην ίδια αίθουσα, πότε η αίθουσα είναι άδεια, η φωτογραφία που όλοι προσπαθούν να τραβήξουν και οι μικρές λεπτομέρειες που χάνει ο κόσμος.

Για τον ίδιο τον πίνακα (τι σημαίνει, ποιος τον ζωγράφισε, γιατί είναι γυμνή) δείτε το εκτενέστερο κείμενο για τη Γέννηση της Αφροδίτης. Αυτό εδώ είναι ο πρακτικός σύντροφος εκείνου του κειμένου: πώς να δείτε πραγματικά τον πίνακα μέσα στο μουσείο.

Η αίθουσα

Ο πίνακας κρέμεται στις αίθουσες του Μποττιτσέλλι, τυπικά τις Αίθουσες 10 έως 14, που όμως ανοίγουν όλες η μία στην άλλη, και οι περισσότεροι επισκέπτες τις βιώνουν ως μία ενιαία πινακοθήκη. Ο επίσημος αριθμός αίθουσας της Ουφίτσι για τον τοίχο όπου κρέμεται η Γέννηση της Αφροδίτης είναι η Αίθουσα 12, που μερικές φορές γράφεται ως Sala 12 — «Botticelli, La Venere».

Η αίθουσα του Μποττιτσέλλι στην Galleria degli Uffizi, η Sala 12, με τη Γέννηση της Αφροδίτης να φαίνεται στον μακρύ τοίχο και επισκέπτες μαζεμένους μπροστά της.

Η ίδια η αίθουσα είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη αίθουσα του δεύτερου ορόφου. Οι τοίχοι είναι σε απαλό γκριζοπράσινο, το δάπεδο από γυαλισμένο τερακότα, η οροφή από λευκό γύψο με απλά γείσα. Ο φωτισμός είναι από πάνω και ομοιόμορφος, ρυθμισμένος για αυγοτέμπερα σε μουσαμά, που σημαίνει λίγο ψυχρός (λίγο λιγότερο ζεστός από το συνηθισμένο φως της μέρας στα μουσεία) ώστε να αναδεικνύει τα ασημένια και το θαλασσοπράσινο του νερού της Αφροδίτης χωρίς να κιτρινίζει το φύλλο χρυσού στα μαλλιά της.

Στη μέση της αίθουσας υπάρχουν πάγκοι, στραμμένοι έτσι ώστε να μπορείτε να καθίσετε και να κοιτάξετε τη Γέννηση της Αφροδίτης κατά μέτωπο. Υπάρχει μια παρόμοια σειρά πάγκων στραμμένη προς την Άνοιξη στον απέναντι τοίχο. Οι δύο μακριοί πάγκοι είναι συνήθως γεμάτοι τις ώρες αιχμής. Αδειάζουν από τις 16:30 ως το κλείσιμο.

Πώς να φτάσετε ως εκεί

Από την Είσοδο 2, την είσοδο για επισκέπτες με εισιτήρια συγκεκριμένης ώρας, η διαδρομή ως την αίθουσα του Μποττιτσέλλι είναι σύντομη. Περνάτε τον έλεγχο ασφαλείας, ανεβαίνετε τη σκάλα, μπαίνετε στον Ανατολικό Διάδρομο του δεύτερου ορόφου και στρίβετε δεξιά στο πρώτο μακρύ σύνολο πλαϊνών αιθουσών. Οι αίθουσες του Μποττιτσέλλι έχουν σήμανση από το πλατύσκαλο της σκάλας.

Η διαδρομή μέσα στο μουσείο, αν πηγαίνετε κατευθείαν: μπείτε στον δεύτερο όροφο, περάστε τις Αίθουσες 2 έως 9 (Τσιμαμπούε, Τζόττο, Φίλιππο Λίππι, Πιέρο ντελλα Φραντσέσκα) και στρίψτε δεξιά στο μακρύ σύνολο αιθουσών του Μποττιτσέλλι. Θα περάσετε πρώτα την Άνοιξη, στα αριστερά σας καθώς μπαίνετε στη μακριά αίθουσα. Η Γέννηση της Αφροδίτης είναι στον κάθετο τοίχο, λίγο πιο μέσα. Η Προσκύνηση των Μάγων και αρκετοί μικρότεροι Μποττιτσέλλι είναι στη συνδεδεμένη Αίθουσα 10–11, πριν φτάσετε στον κύριο τοίχο με την Άνοιξη και τη Γέννηση της Αφροδίτης.

Αν ακολουθείτε τον φυσικό κύκλο του μουσείου αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού και θέλετε να τον κάνετε με χρονολογική σειρά, θα φτάσετε στην αίθουσα του Μποττιτσέλλι περίπου τριάντα με σαράντα λεπτά μετά την αρχή της επίσκεψης, μετά τις αίθουσες της πρώιμης τοσκανικής ζωγραφικής. Αν θέλετε να δείτε πρώτα τη Γέννηση της Αφροδίτης, πριν γεμίσει η αίθουσα, περάστε γρήγορα από τις πρώτες αίθουσες (πέντε λεπτά) και πηγαίνετε κατευθείαν στην Αίθουσα 12.

Τι υπάρχει στους τοίχους γύρω της

Η αίθουσα του Μποττιτσέλλι είναι από τις πιο πυκνές του μουσείου. Η Γέννηση της Αφροδίτης είναι στον μακρύ τοίχο, αλλά δεν είναι μόνη. Η ίδια αίθουσα, στη συνεχόμενη σειρά των αιθουσών 10–14, φιλοξενεί επίσης:

Η αίθουσα είναι, με άλλα λόγια, μία από τις μεγάλες συγκεντρώσεις έργων ενός μόνο ζωγράφου σε οποιοδήποτε μουσείο. Εδώ υπάρχουν περισσότεροι Μποττιτσέλλι απ’ όσους Βερμέερ έχει ολόκληρο το Μάουριτσχαους, και οι περισσότεροι είναι πρώτης γραμμής.

Η Άνοιξη του Σάντρο Μποττιτσέλλι, κρεμασμένη στον τοίχο που είναι κάθετος σε αυτόν της Γέννησης της Αφροδίτης, στην ίδια αίθουσα του Μποττιτσέλλι.

Για το πλήρες κείμενο για την Άνοιξη και την ανάλυση μορφή προς μορφή, καθώς και για το πλήρες κείμενο για την Προσκύνηση των Μάγων, ξεχωριστές αναρτήσεις καλύπτουν καθέναν από τους τρεις μεγάλους Μποττιτσέλλι της αίθουσας.

Πότε η αίθουσα είναι άδεια

Η αίθουσα γεμίζει γρήγορα και μένει γεμάτη το μεγαλύτερο μέρος της μέρας. Υπάρχουν τρία χρονικά παράθυρα όπου αραιώνει αρκετά ώστε να μπορείτε να σταθείτε ακριβώς μπροστά στη Γέννηση της Αφροδίτης χωρίς κανέναν μπροστά σας:

  1. 08:15 με 08:45. Τα πρώτα τριάντα λεπτά μετά το άνοιγμα. Αν έχετε εισιτήριο για τις 08:15 και πάτε κατευθείαν στην αίθουσα του Μποττιτσέλλι, θα έχετε περίπου δέκα λεπτά μόνοι σας πριν αρχίσουν να έρχονται οι υπόλοιποι πρωινοί επισκέπτες. Αυτό είναι το καλύτερο παράθυρο. Είναι επίσης η ώρα που το πρωινό φως από τα παράθυρα είναι πιο απαλό.
  2. 12:30 με 13:15. Τα περισσότερα γκρουπ κάνουν διάλειμμα για φαγητό. Το μεσημεριανό άδειασμα είναι πραγματικό αλλά σύντομο.
  3. 17:00 με 17:30. Η τελευταία μισή ώρα πριν από την τελευταία είσοδο. Ο κόσμος αραιώνει ενόψει του κλεισίματος. Ως εκείνη την ώρα το φως έχει γίνει λίγο πιο ζεστό, κάτι που είναι επίσης καλό για την αυγοτέμπερα.

Οι ώρες αιχμής είναι 10:30 με 12:00 και 14:00 με 15:30. Τις ώρες αιχμής, η αίθουσα του Μποττιτσέλλι γίνεται κυριολεκτικά άβολη. Σταθείτε στον πίσω τοίχο, δώστε της δέκα λεπτά και γυρίστε στις 12:30.

Η φωτογραφία που όλοι προσπαθούν να τραβήξουν

Η Γέννηση της Αφροδίτης είναι από τους πιο φωτογραφημένους πίνακες σε οποιοδήποτε μουσείο, και οι περισσότερες φωτογραφίες είναι κακές. Οι λόγοι:

Αν θέλετε μια φωτογραφία που να βγαίνει: τραβήξτε από τη γωνία της αίθουσας, σε γωνία περίπου 30 μοιρών ως προς τον πίνακα, κάνοντας κάδρο μόνο στα δύο κεντρικά τρίτα του καμβά (την Αφροδίτη και την Ώρα). Μην προσπαθήσετε να χωρέσετε όλο το πλάτος των τριών μέτρων. Σταθείτε περίπου τρία μέτρα από τον πίνακα. Μη χρησιμοποιήσετε φλας: η φωτογράφιση με φλας απαγορεύεται και οι φύλακες θα σας σταματήσουν. Η επιφάνεια του πίνακα είναι ματ, αλλά έχει βερνικωθεί αρκετές φορές μέσα στους αιώνες ώστε να πιάνει αντανακλάσεις.

Η άλλη φωτογραφία: από την απέναντι πλευρά της αίθουσας, με τον μακρύ πάγκο και το δάπεδο της αίθουσας στο πρώτο πλάνο και τον πίνακα στο μέσο βάθος. Αυτή η σύνθεση διαβάζεται ως φωτογραφία μουσείου και όχι ως αναπαραγωγή του ίδιου του πίνακα, και είναι αυτό που τραβούν οι περισσότεροι επαγγελματίες.

Οι μικρές λεπτομέρειες που χάνει ο κόσμος

Τρεις μικρές λεπτομέρειες που οι περισσότεροι επισκέπτες προσπερνούν:

  1. Το νερό. Κοιτάξτε την επιφάνεια της θάλασσας γύρω από το κοχύλι της Αφροδίτης. Τα κύματα είναι σχηματοποιημένα, γωνίες σε σχήμα V που μοιάζουν σχεδόν με μοτίβο υφάσματος. Ο Μποττιτσέλλι δεν ζωγράφισε ρεαλιστικό ωκεανό. Ζωγράφισε μια διακοσμητική ζώνη σε ψυχρό φασκομηλί-πράσινο που λειτουργεί σαν σκηνικό. Είναι μία από τις σκόπιμες υφολογικές επιλογές του πίνακα, και σας λέει ότι ο Μποττιτσέλλι δεν στοχεύει στον οπτικό ρεαλισμό που επιδίωκαν οι σύγχρονοί του Λεονάρντο και Βερόκιο. Φτιάχνει κάτι πιο επίπεδο, πιο γοτθικό, πιο γραμμικό.

  2. Το φύλλο χρυσού. Πλησιάστε τον πίνακα, όσο σας επιτρέπει το βελούδινο κορδόνι του μουσείου. Κοιτάξτε τα μαλλιά της Αφροδίτης. Τα περισσότερα είναι ζωγραφισμένα με αυγοτέμπερα, αλλά μεμονωμένες τούφες τονίζονται με πραγματικό φύλλο χρυσού, απλωμένο σε λεπτές γραμμές, που πιάνει το φως της αίθουσας όταν μετακινείστε από τη μία πλευρά στην άλλη. Ο χρυσός εμφανίζεται επίσης στον στροβιλιζόμενο αέρα του ανέμου στην αριστερή πλευρά του καμβά. Μετακινηθείτε πλάγια όσο στέκεστε μπροστά στον πίνακα και δείτε τον χρυσό να τρεμοπαίζει.

  3. Τα πόδια της Ώρας. Η νεαρή γυναίκα στα δεξιά του πίνακα, που απλώνει τον ροζ μανδύα, είναι ξυπόλυτη. Κοιτάξτε τα πόδια της. Δεν αγγίζουν ακριβώς το έδαφος. Όλος ο πίνακας έχει μια ελαφρώς αβαρή, αιωρούμενη ποιότητα, που ο Μποττιτσέλλι χρησιμοποίησε σκόπιμα για να δείξει ότι ζωγραφίζει μια θεϊκή στιγμή, όχι μια ρεαλιστική σκηνή. Μόλις προσέξετε τα πόδια, αρχίζετε να βλέπετε το ίδιο εφέ σε ολόκληρο τον πίνακα: ο Ζέφυρος στον αέρα, η Αφροδίτη που μόλις πατά στο κοχύλι της, το κοχύλι που μόλις ακουμπά στο νερό.

Γιατί αυτή η αίθουσα και όχι κάποια άλλη

Η Γέννηση της Αφροδίτης βρίσκεται στην Ουφίτσι από τα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα, όταν η συλλογή τέχνης των Μεδίκων συγκεντρώθηκε στη μόνιμη έκθεση του μουσείου. Πριν από αυτό, ο πίνακας κρεμόταν στη βίλα των Μεδίκων στο Καστέλλο, δυτικά της Φλωρεντίας, όπου τον είχε δει ο Βαζάρι στα μέσα του 1500. Ο πίνακας πιθανότατα ζωγραφίστηκε για τον Λορέντζο ντι Πιερφραντσέσκο των Μεδίκων, ξάδερφο του Λορέντζο του Μεγαλοπρεπούς, γύρω στο 1485, και έμεινε στη βίλα του για περίπου δυόμισι αιώνες πριν μεταφερθεί στην πόλη.

Η αίθουσα είναι η αίθουσα του Μποττιτσέλλι (στη σημερινή της μορφή ως Sala 12, η μακριά αίθουσα που κρατά και τη Γέννηση της Αφροδίτης και την Άνοιξη σε κάθετους τοίχους) από την πιο πρόσφατη μεγάλη αναδιάταξη, τη δεκαετία του 2010. Η απόφαση να κρεμαστούν οι δύο πίνακες στην ίδια αίθουσα είναι επιμελητική: οι δύο σχεδόν σίγουρα συλλήφθηκαν ως ζευγάρι, ζωγραφίστηκαν για τον ίδιο παραγγελιοδότη και έμειναν στην ίδια βίλα για αιώνες. Όταν βρίσκονται στην ίδια αίθουσα, οι επισκέπτες μπορούν να τους δουν στη σχέση που προοριζόταν να έχουν.

Μια ξεχωριστή, μικρότερη απόφαση: η Γέννηση της Αφροδίτης είναι κρεμασμένη σε τέτοιο ύψος ώστε τα μάτια της θεάς να βρίσκονται περίπου στο ύψος των ματιών του μέσου θεατή όταν στέκεται περίπου δυόμισι μέτρα πίσω. Αυτό είναι σκόπιμο. Ο Μποττιτσέλλι ζωγράφισε την Αφροδίτη με το βλέμμα στραμμένο λίγο πιο πέρα από τον δεξί ώμο του θεατή, όχι κατευθείαν σε αυτόν, αλλά δίπλα του. Το ύψος της ανάρτησης κάνει τη γωνία του βλέμματός της ευανάγνωστη από τη φυσική απόσταση θέασης.

Τι άλλο υπάρχει κοντά μέσα στο μουσείο

Η πρόσοψη της Ουφίτσι, το κτίριο που φιλοξενεί τις αίθουσες του Μποττιτσέλλι ανάμεσα στις πολλές πινακοθήκες του.

Η αίθουσα του Μποττιτσέλλι βρίσκεται περίπου στο ένα τρίτο του δεύτερου ορόφου. Από εδώ, η φυσική διαδρομή συνεχίζει αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού στο υπόλοιπο μουσείο:

Η επισκόπηση του τι υπάρχει στην Ουφίτσι καλύπτει αναλυτικά τα δέκα έργα που καλό είναι να ξέρετε, και ο οδηγός για την πρώτη επίσκεψη καλύπτει τη διαδρομή μέσα στο κτίριο. Για το πρακτικό βήμα της κράτησης, ο οδηγός για τις κρατήσεις καλύπτει την κράτηση και την επιλογή εισόδου.

Το Chiaro σας ξεναγεί στην αίθουσα του Μποττιτσέλλι από την πόρτα, έτσι ώστε η τετράλεπτη προσέγγιση από τον Ανατολικό Διάδρομο (περνώντας την Άνοιξη στα αριστερά, την Παναγία του Magnificat στα δεξιά) να έχει ήδη πάρει νόημα όταν σταθείτε μπροστά στη Γέννηση της Αφροδίτης στον μακρύ τοίχο.

Μια σημείωση για τις φωτογραφίες (και για τον πίνακα στις υφασμάτινες τσάντες)

Ως τη στιγμή που θα φτάσετε στη Φλωρεντία, θα έχετε δει τη Γέννηση της Αφροδίτης σε περίπου σαράντα διαφορετικές αναπαραγωγές. Αφίσες, υφασμάτινες τσάντες, κούπες, καρτ ποστάλ, το μπλουζάκι που αγόρασε ο συγκάτοικός σας στο πρώτο έτος, το πόστερ στον τοίχο της αίθουσας του καθηγητή καλλιτεχνικών στο λύκειο. Οι αναπαραγωγές έχουν συνήθως πλάτος γύρω στα 45 εκατοστά. Μπαίνετε στην αίθουσα περιμένοντας κάτι περίπου τέτοιου μεγέθους.

Ο πίνακας έχει πλάτος σχεδόν τρία μέτρα. Το πρώτο πράγμα που βιώνει κάθε επισκέπτης είναι το σοκ του μεγέθους. Οι αναπαραγωγές είχαν κόψει τα περισσότερα από όσα σας ενδιέφεραν. Η Ώρα στα δεξιά, το κύμα από τα μαλλιά του Ζέφυρου στα αριστερά, η πραγματική κλίμακα της Αφροδίτης που στέκεται στο κοχύλι της: όλα αυτά είναι μεγαλύτερα και πιο παρόντα απ’ ό,τι άφηναν να εννοηθεί οι αναπαραγωγές.

Το σοκ είναι μέρος της εμπειρίας. Σταθείτε τρία μέτρα πίσω, δείτε ολόκληρο τον καμβά και αφήστε το μέγεθος να κάνει τη δουλειά του για τα πρώτα τριάντα δευτερόλεπτα. Μετά πλησιάστε για το φύλλο χρυσού, τα κενταύρια στο φόρεμα της Ώρας και τα σχήματα V πάνω στο νερό.

Η κατακλείδα

Μπείτε. Στρίψτε δεξιά στο πρώτο μακρύ σύνολο αιθουσών. Περάστε την Άνοιξη, που αξίζει μια στάση αργότερα. Βρείτε τον μακρύ τοίχο. Ο πίνακας στον μακρύ τοίχο έχει πλάτος σχεδόν τρία μέτρα και η Αφροδίτη κοιτάζει πέρα από τον δεξί σας ώμο. Το κάνει αυτό από το 1485. Η Ώρα είναι ακόμα έτοιμη να την τυλίξει με τον ροζ μανδύα. Ο Ζέφυρος ακόμα τη φυσά προς την ακτή. Πεντακόσια σαράντα χρόνια αργότερα, η αίθουσα είναι ακόμα στημένη έτσι ώστε τα μάτια της θεάς να συναντούν ένα σημείο λίγο πιο πέρα από το αυτί σας, και όχι το πρόσωπό σας. Αυτό ακριβώς ήθελε ο Μποττιτσέλλι. Κάντε ένα βήμα πίσω, καθίστε στον πάγκο και αφήστε την να το κάνει.

Πιστώσεις εικόνων