
რამდენი დრო გჭირდებათ ორსეს მუზეუმში? ვიზიტის ჩვეულებრივი ხანგრძლივობა სამი საათია. სწორედ ამდენი დროა საჭირო, რომ სამივე დონე თანაბარი ტემპით ნახოთ. აი, რას გაძლევთ სხვადასხვა ხანგრძლივობის ვიზიტი:
| დრო | რისი ნახვა შეგიძლიათ |
|---|---|
| 2 საათი | მხოლოდ მთავარი ნამუშევრები: „ოლიმპია“, „სამყაროს წარმოშობა“, ვან გოგის ტილოები, მონეს „ტაძრები“. შუა დონე გამოტოვეთ. იხილეთ 2-საათიანი გეგმა. |
| 3 საათი | სამივე დონე თანაბარი ტემპით. სწორედ ის, რაც პირველი ვიზიტისთვის გჭირდებათ. |
| 4 საათი | უფრო ნელი სრული ვიზიტი, იმპრესიონისტების სართულზე მეტი დროით. |
| 5 საათი | ყველაფერი, პლუს სადილი Café Campana-ში, დიდი საათის უკან. |
სრული გეგმა საათების მიხედვით ქვემოთაა. თუ დრო ცოტა გაქვთ, Chiaro-ს უფასო აუდიოგიდი ორსეს მუზეუმში ხუთ მთავარ ნამუშევარს ფეხით დაახლოებით ორმოცდახუთ წუთში მოიცავს და თქვენს ბრაუზერში ჟღერს, არაფრის ჩამოტვირთვა არ გჭირდებათ.
ოქტომბრის სამშაბათია. სენის მარცხენა სანაპიროზე დგახართ, დიდი მინის საათის ქვეშ, რომელიც ოდესღაც მატარებლებს ეუბნებოდა, როდის გასულიყვნენ. მდინარის გაღმა ტიუილრის ბაღი და ლუვრია. თქვენ თავზე მოოქროვილი ასოები ისევ GARE D’ORLEANS-ს წერს, რადგან ეს ადგილი მუზეუმამდე რკინიგზის სადგური იყო. ხელში ბილეთი გიჭირავთ. მეგობარმა გითხრათ, რომ ორი საათი საკმარისი იქნებოდა. თქვენი მეგობარი ცდება, და კითხვა, რამდენი დრო დაუთმოთ ორსეს მუზეუმს, ისედაც არასწორი კითხვაა. სწორი კითხვაა: რა თანმიმდევრობით.
სამი საათი მინიმუმია. ოთხი კომფორტულია. ხუთი ნიშნავს დაუჩქარებელ სადილს და მანეს დარბაზების ორჯერ ნახვას. სამზე ნაკლები და თავის ტკივილით წახვალთ, ტელეფონით, რომელიც სავსეა ნახატებით, რომელთა შესახებაც ვეღარ გაიხსენებთ, რომელ სართულზე იყავით. საკმარისია თუ არა ორსესთვის 2 საათი? მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეგუებით, რომ მუზეუმის მეოთხედს ნახავთ და მისი სამი გამაოგნებელი ნამუშევრიდან ორს გამოტოვებთ. ადამიანები, რომლებიც ორსეს მუზეუმში 2-საათიან გეგმას იჟინებენ, როგორც წესი, იმავე დილით ლუვრის მონახულებასაც ცდილობენ, ლუვრი კი მათ ნაშუადღევს ასეც და ისეც შთანთქავს.
აი, ის, რასაც არავინ გეუბნებათ. ორსეს სამი ყველაზე გამაოგნებელი ნახატი ერთ დარბაზში არ არის. ერთ სართულზე არ არის. ერთ ფრთაშიც კი არ არის. ედუარ მანეს „ოლიმპია“ პირველ სართულზეა, შესასვლელთან ახლოს. ვინსენტ ვან გოგის „ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე“ მეხუთე სართულზეა, ციფერბლატის უკან მდებარე ცნობილ გალერეაში. გუსტავ კურბეს „სამყაროს წარმოშობა“ ისევ პირველ სართულზეა, მაგრამ გვერდით დარბაზშია მიმალული, რომელსაც ადამიანების უმეტესობა გვერდს უვლის. თუ მათ არასწორი თანმიმდევრობით ნახავთ, მთელი კვარტლის ზომის შენობაში სამჯერ მოგიწევთ უკან დაბრუნება. სწორედ ამიტომ ამოეწურა თქვენს მეგობარს დრო.
შენობა, რომელსაც სადგურობა უნდოდა
ორსეს სადგური 1900 წლის ივლისში, მსოფლიო გამოფენამდე სამი კვირით ადრე გაიხსნა. ეს მსოფლიოში პირველი ელექტრიფიცირებული სარკინიგზო ტერმინალი იყო, რომელიც ვიქტორ ლალუმ ისე დააპროექტა, რომ სამრეწველო ინფრასტრუქტურას კი არა, Belle Époque-ის სასტუმროს ჰგავდა. მატარებლებმა მასში შესვლა 1939 წელს შეწყვიტეს. 1970 წლისთვის საფრანგეთის მთავრობას მისი დანგრევა და ადგილზე ახალი სასტუმროს აშენება სურდა. შემდეგ პომპიდუს ცენტრი გაჩნდა, და პარიზს გაახსენდა, რომ XIX საუკუნის შენობების გადაგდება, როგორც წესი, შეცდომა იყო. ვალერი ჟისკარ დ’ესტენმა გადაწყვეტილება 1977 წელს მიიღო. სადგური 1848-დან 1914 წლამდე პერიოდისადმი მიძღვნილ მუზეუმად იქცა, ზუსტად იმ შუალედად, სადაც ლუვრი ჩერდება და პომპიდუ იწყება.
გადაკეთებას ცხრა წელი დასჭირდა. მუზეუმი 1986 წლის დეკემბერში გაიხსნა. შედეგი მსოფლიოში ერთადერთი დიდი მუზეუმია, სადაც არქიტექტურა ხელოვნების ნახევარზე ხმამაღლა ლაპარაკობს. თაღოვანი მინის სახურავი, ოცდათორმეტფუტიანი საათები, გრძელი ცენტრალური ნავი, რომელიც ოდესღაც ბაქანი იყო. შეხვალთ და შენობის გადაღება მოგინდებათ, სანამ ერთ ნახატსაც შეხედავთ. ნუ ებრძვით ამას. შენობა ვიზიტის ნაწილია. უბრალოდ, დრო გაითვალისწინეთ.
რას გაძლევთ სინამდვილეში სამი საათი ორსეს მუზეუმში
სამი საათი ბევრი ჩანს. ასე არ არის. ორსეს მუდმივ ექსპოზიციაში ოთხ ათასზე მეტი ნივთია. ოთხმოცი რენუარი. სამოცი მანე. ოცდაოთხი ვან გოგი. თვრამეტი მონე, მათ შორის ხუთი რუანის ტაძრის სერიიდან, რომლებიც გვერდიგვერდ უნდა ნახოთ, რადგან მთელი აზრი ისაა, რომ მან ერთი და იგივე შენობა სხვადასხვა სინათლეზე დახატა, განსხვავებები კი მხოლოდ ცოცხლად ჩანს. შემდეგ სეზანის დარბაზია. შემდეგ დეგას დარბაზი. შემდეგ კი ცენტრალურ ნავში ქანდაკებების ბაღი, სადაც კარპოს „ცეკვა“, პომპონის თეთრი დათვი და პარიზის ოპერის შენობის შუაზე გაჭრილი მაკეტია, რომ დაინახოთ მიწისქვეშა მდინარე, სადაც, თითქოს, ოპერის აჩრდილი ცხოვრობს.
სწორედ ამას ეხება სინამდვილეში კითხვა ორსეს მუზეუმში ვიზიტის ხანგრძლივობაზე. არა იმას, რამდენ წუთს მოითხოვს ერთი რენუარი. სამი საათი მინიმუმია, რადგან სამ საათზე ნაკლებ დროში სამ სართულს ისე ვერ შემოივლით, რომ ერთ-ერთი არ გამოტოვოთ. ორსე კი სართულების ცვლას აჯილდოებს. შენობის გენიალურობა ისაა, რომ ქრონოლოგია ვერტიკალურად მიდის და არა ჰორიზონტალურად. პირველი სართული: მხატვრობის სამყარო, რომელიც მანემ 1860-იან წლებში დაამსხვრია. შუა დონე: გაპრიალებული, ოფიციალური სალონის ნამუშევრები და ადრეული ქანდაკება. ზედა სართული: იმპრესიონისტები და ის, რაც მათ შემდეგ მოვიდა. ორ ესკალატორზე ასვლისას შეგიძლიათ უყუროთ, როგორ იმსხვრევა ფრანგული ხელოვნება და როგორ იკრიბება თავიდან.
დაიწყეთ „ოლიმპიით“ და არა „ვარსკვლავიანი ღამით“
ადამიანების უმეტესობა ესკალატორიდან ზედა სართულზე ჩამოდის, პირდაპირ ვან გოგისკენ მიდის და იქ ორმოც წუთს ატარებს, სანამ რაიმე სხვას შეხედავს. ნუ გააკეთებთ ამას. „ოლიმპია“ პირველ სართულზეა და „ოლიმპია“ მთელი მუზეუმის ხერხემალია. მანემ ის 1863 წელს დაასრულა, 1865 წლის სალონზე გამოფინა, და საზოგადოების რეაქცია ყველაზე ახლოს იყო იმასთან, რაც XIX საუკუნეში გალერეაში ამბოხს შეიძლება ჰგავდა. დარაჯებს ნახატის წინ დგომა უწევდათ, რადგან დამთვალიერებლები მასზე ქოლგებით თავდასხმას ცდილობდნენ. სკანდალი სიშიშვლე არ იყო. მდინარის გაღმა ლუვრი შიშველი ფიგურებით იყო სავსე. სკანდალი ის იყო, რომ „ოლიმპია“ უკან გიყურებდათ. ის პარიზელი მომუშავე ქალია, ყელზე შავი ლენტი აქვს, ერთი ფოსტლით ზის, მოახლეს კი თაიგული მოაქვს კლიენტისგან, რომელსაც ის სულ მალე გაისტუმრებს. მანემ ის ტილოზე ბრტყლად დახატა, რბილი დაჩრდილვისა და მარმარილოსებრი იდეალიზაციის გარეშე. მან სხეული ისე დახატა, როგორც კამერა დაინახავდა. ყველამ ზუსტად იცოდა, რას უყურებდა, და ვერავინ თანხმდებოდა, შედევრი იყო ეს თუ უხამსობა.

მის წინ ათი წუთი იდექით. შემდეგ ოცი ნაბიჯით მარჯვნივ გადადით და შეხედეთ მანეს „საუზმეს ბალახზე“, რომელიც იმავე დარბაზშია და ორი წლით ადრეა დახატული. თქვენ უყურებთ მომენტს, როცა ევროპული მხატვრობა ღმერთებსა და არისტოკრატებზე აღარ არის და იწყება ადამიანებზე, რომლებიც, სავსებით შესაძლებელია, მეტროში თქვენ გვერდით ისხდნენ. ამის შემდეგ ვიზიტის ყველაზე რთული გონებრივი სამუშაო უკვე შესრულებული გაქვთ. დანარჩენი ყველაფერი უფრო ადვილია.
გადახვევა კურბესკენ, რომელსაც დამთვალიერებლების უმეტესობა გამოტოვებს
სანამ პირველ სართულს დატოვებთ, მოძებნეთ „სამყაროს წარმოშობა“. ის მე-7 დარბაზშია, მოსალოდნელზე პატარაა და უფრო მშვიდ კუთხეშია გამოფენილი, რომელიც მუზეუმმა განზრახ მოაწყო, რომ ნახატს ცოტა სივრცე ჰქონოდა. კურბემ ის 1866 წელს თურქულ-ეგვიპტელი დიპლომატის, ხალილ ბეის დაკვეთით დახატა, რომელიც მას თავის პარიზულ ბინაში, მწვანე ხავერდის ფარდის მიღმა ინახავდა პირადი დათვალიერებისთვის. შემდეგ ის ასზე მეტი წლით კერძო კოლექციებში გაქრა. 1950-იან წლებში ის ჟაკ ლაკანს ეკუთვნოდა, რომელმაც ანდრე მასონს მისთვის ხის საფარი დაახატვინა, რომელზეც იგივე პეიზაჟი აბსტრაქტულად იყო გამოსახული, რომ სტუმრებს გაფრთხილების გარეშე არ დაენახათ, რა იყო ქვეშ. ორსემ ის საბოლოოდ 1995 წელს შეიძინა.
ეს ორმოცი სანტიმეტრი ორმოცდათხუთმეტზე ზომის ნახატია ქალის მენჯითა და ტორსის ქვედა ნაწილით, მკერდსა და ბარძაყებთან მოჭრილი, სახის გარეშე. ის შენობაში ტექნიკურად ერთ-ერთი ყველაზე ვირტუოზული ნახატიცაა. ახლოს მიდით. შეხედეთ, როგორაა ხორცი გადმოცემული. კურბე რეალიზმზე იმ აზრს ამტკიცებდა, რომელსაც ოცი წელი ამტკიცებდა და რომლის მოსმენაზეც სალონი უარს ამბობდა. შინაარსი შეგიძლიათ მიიღოთ ან არ მიიღოთ. როგორც მხატვრობას, მას ვერ უგულებელყოფთ. ხუთი წუთი აქ, შემდეგ კი ზემოთ ადით.
შუა დონე, რომელსაც ყველა გამოტოვებს
შუა დონე, ტექნიკურად მეორე სართული ანუ „niveau 2“, ის ადგილია, სადაც სამსაათიანი ვიზიტების უმეტესობა იშლება. ადამიანები ესკალატორით ადიან, ხედავენ მოოქროვილ სალონურ ნახატებსა და ბრინჯაოს ქანდაკებებს და ფიქრობენ, რომ ეს მეორეხარისხოვანი კოლექციაა. ასე არ არის. აქ როდენი ცხოვრობს. „ჯოჯოხეთის კარიბჭის“ მაკეტის ორი ვერსია, პატარა „მოაზროვნე“, უფრო დიდი „ბალზაკი“. აქვეა არ-ნუვოს პერიოდის ავეჯისა და დეკორატიული ხელოვნების გრძელი დარბაზი, სადაც ექტორ გიმარის მეტროს შესასვლელების მაკეტებია, იგივე ჭედური რკინის შრიფტით, რომელსაც დღესაც ხედავთ აბესის სადგურზე.
შუა დონეს ოცდახუთი წუთი დაუთმეთ. ფერწერის გალერეები სწრაფად გაიარეთ. დროის უმეტესი ნაწილი როდენის ქანდაკებებს დაუთმეთ. შეხედეთ კამილ კლოდელის პატარა ნამუშევრებს, განსაკუთრებით „მომწიფებულ ასაკს“, რომელიც პარიზის ერთ-ერთი ყველაზე ფსიქოლოგიურად დატვირთული ქანდაკებაა და გვერდით გალერეაშია დამალული, სადაც დამთვალიერებლების ნახევარი არასოდეს შედის. შემდეგ ზემოთ ადით.
მეხუთე სართული და ცნობილი საათი

იმპრესიონისტების გალერეა მეხუთე სართულზეა, დიდი საათის უკან. ეს ის დარბაზია, რომელიც ყველა ფოტოზეა. სინათლე ციფერბლატიდან დასავლეთის მხრიდან შემოდის. აქ მონეს წყლის შროშანების ორი გიგანტური ეტიუდია, რენუარის ნამუშევრები, მათ შორის „ბალი მულენ დე ლა გალეტში“, პისაროები, სისლეები და სეზანის ვაშლების მთელი კედელი. აქ ორმოცი წუთი გაატარეთ. შეიძლება მეტიც. სეზანის პორტრეტებს ადვილად ჩაუვლით, მაგრამ როცა ერთს მაინც ნამდვილად შეხედავთ, მისი დავიწყება ძალიან, ძალიან ძნელია.
შემდეგ ვან გოგის დარბაზებში შედით. „ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე“, „საძინებელი არლში“, ავტოპორტრეტი სენ-რემიდან, ექიმი გაშეს ეტიუდის ორი ვერსია. ორსეს ვან გოგის მეორე უდიდესი კოლექცია აქვს მსოფლიოში, ამსტერდამის ვან გოგის მუზეუმის შემდეგ. „ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე“ სულ მცირე სამი წუთი უყურეთ. მან ის 1888 წლის სექტემბერში დახატა არლში, მდინარის ნაპირიდან, ღამით, ქუდის არშიაზე მიმაგრებული სანთლებით, რომ ტილო დაენახა. Chiaro გაგაცნობთ წერილს, რომელიც მან სამი ღამის შემდეგ თეოს ამ ნახატზე მისწერა, მისივე სიტყვებით, თუ გინდათ, რომ სანთლები თავად მხატვრის ხმით აღიწეროს. გაზის ლამპების ანარეკლები ცისფერი არ არის. ეს ყვითელი ოხრაა, რომელიც მუქ ულტრამარინში გადადის. შეგიძლიათ დაინახოთ, როგორ აწვება ფუნჯის მონასმი ფიზიკურად სინათლეს წყალზე.
როცა ვან გოგით გაძღებით, თავად ციფერბლატიდან გაიხედეთ. მინის მიღმა სენის მეორე მხარეს ტიუილრის ბაღს დაინახავთ, უზარმაზარი რომაული ციფრებით ჩარჩოში ჩასმულს. გადაიღეთ ფოტო. ქვემოთ ჩადით.
რამდენი დრო დავუთმოთ ორსეს მუზეუმს: გეგმა საათების მიხედვით
აი, ნამდვილი რუკა. მოირგეთ საკუთარ გემოზე.
სულ სამი საათი. ორმოცი წუთი პირველ სართულზე მანესთვის, კურბესა და ადრეული დეგასთვის. ოცდახუთი წუთი შუა დონეზე როდენისა და დეკორატიული ხელოვნებისთვის. სამოცდაათი წუთი ზედა სართულზე მონესთვის, რენუარისთვის, სეზანისთვის, ვან გოგისა და საათისთვის. ოცდახუთი წუთი მარაგი საათის უკან მდებარე კაფესთვის, წიგნის მაღაზიისა და გარდაუვალი არასწორი მოხვევისთვის.
ოთხი საათი: ზედა სართულს ოცდაათი წუთი დაუმატეთ და უფრო ნელა იარეთ. ხუთი საათი: ნამდვილად ისადილეთ კაფე Campana-ში, იმ კაფეში, სადაც ჭერიდან სიურეალისტური ოქროსფერი ტალღა ეკიდება. საჭმელი არაუშავს. დიდი საათიდან ხედი კი იქ ჯდომის ნამდვილი მიზეზია.
რა ნახოთ ორსეს მუზეუმში, თუ მხოლოდ 2 საათი გაქვთ
ორი საათი მხოლოდ მაშინაა საკმარისი, თუ ამ გაცვლას ეგუებით. შუა დონე მთლიანად გამოტოვეთ და ეს ნამუშევრები ამ თანმიმდევრობით ნახეთ:
- მანეს „ოლიმპია“, პირველი სართული, ათი წუთი. შემდეგ „საუზმე ბალახზე“ იმავე დარბაზში.
- კურბეს „სამყაროს წარმოშობა“, პირველი სართული, მე-7 დარბაზი, ხუთი წუთი.
- ვან გოგის დარბაზები, მეხუთე სართული, ოცდაათი წუთი. ჯერ „ვარსკვლავიანი ღამე რონის თავზე“.
- მონეს „რუანის ტაძრები“, მეხუთე სართული, გვერდიგვერდ.
- ერთი რენუარი: „ბალი მულენ დე ლა გალეტში“. შემდეგ დიდი საათიდან გაიხედეთ და წადით.
მუზეუმის დაახლოებით მეოთხედს ნახავთ. თითქმის ყველაფერი დაგამახსოვრდებათ. ორსე ასეთ ფოკუსირებულ ვიზიტს ლუვრზე უკეთ აჯილდოებს, რადგან შენობა უფრო პატარაა და ქრონოლოგია უფრო მჭიდრო.
მეორეხარისხოვანი როლები, რომლებსაც არავინ გეგმავს
ორსეს საიდუმლო იარაღი ის ნივთებია, რომლებიც მთავარი ნამუშევრების ჩამონათვალში არ ხვდება. აქაა „უისლერის დედა“, მუდმივ ექსპოზიციაში, მშვიდ დარბაზში, და ის გაცილებით პატარა და გაცილებით ნაცრისფერია, ვიდრე რეპროდუქციებიდან ჩანს. ბონარის ინტიმური სცენები ზემოთაა. ტულუზ-ლოტრეკის პლაკატები და ზეთის ესკიზებიც ზემოთაა. აქაა პარიზის ოპერის შენობის ჭრილის მაკეტი, რომლის ნამდვილად გასაგებად სრული ათი წუთი გჭირდებათ. აქაა ამერიკული ხელოვნების პატარა დარბაზი სარჯენტით. აქაა ორი კლიმტი, რომლის დასაბრუნებლად ვენის მუზეუმები ყველაფერს გაიღებდნენ.
თუ ზედმეტი დრო დაგრჩათ, სწორი სვლა იმპრესიონისტებთან დაბრუნება არ არის. სწორი სვლა ისაა, რომ იპოვოთ ერთი მხატვარი, რომლის სახელიც არასოდეს გსმენიათ, და მისი სამი ნახატის წინ დადგეთ. ორსე იმდენად მჭიდროდაა სავსე, რომ ეს გამოდის.
რა მასწავლა დიდმა საათმა
აი, რა მაბრუნებს სულ ამ შენობასთან. ორსე ადრე ადამიანებს სადღაც აგზავნიდა. ეს იყო ადგილი, სადაც ჩამოდიოდი და საიდანაც მიდიოდი. მატარებლები მინის სახურავის ქვეშ შემოდიოდნენ, მგზავრები ჩემოდნებით ჩამოდიოდნენ, და ერთ საათში უკვე საფრანგეთის სამხრეთით, ბორდოში ან ქუჩის ბოლოს კაფეში ისხდნენ. მთელი არქიტექტურა ტრანზიტზე იყო. იმაზე, რომ არ დარჩე.
ახლა ის სხვაგან გაგზავნით. შედიხართ, ათი წუთი უყურებთ „ოლიმპიას“, ესკალატორებით ფრანგული მხატვრობის სამოცი წლის გავლით ადიხართ, და როცა ანატოლ ფრანსის სანაპიროზე გამოდიხართ, მდინარის გაღმა ტიუილრით, ის ადამიანი აღარ ხართ, ვინც სამი საათის წინ შევიდა. შენობა ისევ ადამიანების გადაადგილების საქმითაა დაკავებული. უბრალოდ, ტვირთი შეიცვალა.
ნახატები იგივეა, რაც მანეებმა, სეზანებმა და ვინსენტებმა 1880-იან წლებში დახატეს. ამბები მთელი ეს დრო იქ იყო. ზოგჯერ უბრალოდ ვინმე გჭირდებათ, ვინც მათ სწორ მომენტში ყურში ჩაგჩურჩულებთ.
სამი საათი. სამი სართული. ჯერ მანე. შუა დონე არ გამოტოვოთ. საათი ბოლოსაა და არა დასაწყისში.
გამოსახულებების წყაროები
- 2022-08-07 21.22.51, DSC05079 Starry Night van Gogh.jpg — Jakob Hagedorn. წყარო, CC BY-SA.