Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ορσέ, Οραντζερί, Μαρμοτάν: μια διαδρομή στον Ιμπρεσιονισμό του Παρισιού

Δημοσίευση: • 18 λεπτά ανάγνωσης

Η εσωτερική όψη του μεγάλου ρολογιού στο Μουσείο Ορσέ, η αίθουσα όπου οι περισσότεροι επισκέπτες γνωρίζουν για πρώτη φορά τον Ιμπρεσιονισμό στο Παρίσι

Στο Παρίσι υπάρχουν μόνο τρία μουσεία που μετράνε για τον Ιμπρεσιονισμό, και το ένα από αυτά βρίσκεται τόσο δυτικά από το τουριστικό κέντρο που οι περισσότεροι επισκέπτες που έρχονται για πρώτη φορά δεν πατούν ποτέ το πόδι τους εκεί. Τα άλλα δύο φαίνονται από το ίδιο μπαλκόνι της Δεξιάς Όχθης, αν ξέρετε πού να κοιτάξετε. Το πρώτο είναι το Μουσείο Ορσέ, ένας παλιός σιδηροδρομικός σταθμός στην Quai Anatole France που συγκεντρώνει τους περισσότερους ιμπρεσιονιστικούς πίνακες στον κόσμο. Το δεύτερο είναι το Μουσείο της Οραντζερί, ένα πρώην θερμοκήπιο για πορτοκαλιές στη δυτική άκρη του Κήπου του Κεραμεικού, που φιλοξενεί τα οκτώ τεράστια πάνελ του Μονέ με τα νούφαρα σε δύο οβάλ αίθουσες που σχεδίασε ο ίδιος ο ζωγράφος. Το τρίτο είναι το Μουσείο Μαρμοτάν Μονέ, μια μικρή έπαυλη στη δυτική άκρη του δέκατου έκτου διαμερίσματος, που κρατά τον πίνακα που έδωσε το όνομά του σε ολόκληρο το κίνημα και άλλους ενενήντα τέσσερις Μονέ που ήταν η προσωπική συλλογή του ζωγράφου. Τρία κτίρια. Περίπου μισή ώρα με τα πόδια από το ένα άκρο στο άλλο, αν παραλείψετε το Μαρμοτάν, όπως θα κάνουν οι περισσότεροι που έχουν μία μόνο μέρα στο Παρίσι. Το ερώτημα «ποιο μουσείο του Ιμπρεσιονισμού στο Παρίσι», με άλλα λόγια, δεν αφορά στην πραγματικότητα το ποιο μουσείο θα επισκεφθείτε. Αφορά το ποια δύο από τα τρία χωράνε σε μία μέρα και για ποιο θα πρέπει να ξαναέρθετε.

Αυτός είναι ένας οδηγός και για τα τρία. Τι υπάρχει στο καθένα. Γιατί πρέπει να σας ενδιαφέρει. Με ποια σειρά να τα δείτε. Το τέταρτο μουσείο που κανείς δεν αναφέρει αλλά μάλλον θα έπρεπε, το Πτι Παλέ. Και η ημερήσια εκδρομή στο Ζιβερνί, η επιλογή του Ζιβερνί για τους λάτρεις του Ιμπρεσιονισμού, αν έχετε να διαθέσετε και δεύτερο πρωινό.

Γιατί το Παρίσι είναι η πόλη του Ιμπρεσιονισμού

Πριν από τα μουσεία, μια σύντομη σημείωση για το πλαίσιο, γιατί απαντά σε ένα ερώτημα που έχουν πολλοί επισκέπτες. Γιατί τόσος Ιμπρεσιονισμός βρίσκεται στο Παρίσι και όχι, ας πούμε, στο Λονδίνο ή στη Νέα Υόρκη;

Δύο λόγοι. Ο πρώτος είναι γεωγραφικός. Ο Ιμπρεσιονισμός ήταν ένα παριζιάνικο κίνημα. Οι ζωγράφοι ήταν μια μικρή παρέα φίλων που ζούσαν μέσα ή κοντά στο Παρίσι τις δεκαετίες του 1860 και του 1870, ζωγράφιζαν ο ένας δίπλα στον άλλο στο δάσος του Φοντενεμπλό και στα προάστια του Σηκουάνα, εξέθεσαν σε οκτώ ομαδικές εκθέσεις στο Παρίσι από το 1874 ως το 1886 και κατέληξαν να κινούνται γύρω από τους εμπόρους τέχνης Πολ Ντιράν-Ρυέλ και Αμπρουάζ Βολάρ, που είχαν και οι δύο γκαλερί στο Παρίσι. Οι συλλογές που κατέληξαν στο Παρίσι είτε αγοράστηκαν από αυτούς τους εμπόρους και δεν πουλήθηκαν ποτέ, είτε κληροδοτήθηκαν στο γαλλικό κράτος από τους ίδιους τους ζωγράφους και τους προστάτες τους.

Ο δεύτερος είναι το κληροδότημα Καγιεμπότ του 1894. Ο Γκουστάβ Καγιεμπότ, ο μηχανικός και ζωγράφος που είχε χρησιμοποιήσει την κληρονομιά του για να κρατήσει τους φίλους του οικονομικά όρθιους στα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του 1870, πέθανε στα σαράντα πέντε του και άφησε τη συλλογή του, εξήντα επτά ιμπρεσιονιστικούς πίνακες, στο γαλλικό κράτος. Το κράτος χρειάστηκε πέντε χρόνια για να ξεπεράσει τις νομικές και επιμελητικές αντιρρήσεις, αλλά το 1899 δέχτηκε τελικά τους τριάντα οκτώ. Αυτοί οι τριάντα οκτώ πίνακες (δύο Σεζάν, οκτώ Μονέ, οκτώ Ρενουάρ, επτά Πισαρό, έξι Σισλέ, τέσσερις Μανέ, δύο Καγιεμπότ, ένας Ντεγκά) έγιναν ο ιδρυτικός πυρήνας αυτού που σήμερα είναι η ιμπρεσιονιστική πινακοθήκη του Ορσέ. Χωρίς εκείνο το κληροδότημα, οι μισοί σημαντικοί πίνακες του Παρισιού σήμερα θα ήταν σε ιδιωτικά χέρια ή σε αμερικανικά μουσεία.

Τρία κτίρια κρατούν μαζί περίπου το ενενήντα τοις εκατό του ιμπρεσιονιστικού έργου στο Παρίσι. Ορίστε τα, με τη σειρά που πρέπει να τα δείτε.

1. Μουσείο Ορσέ: η κύρια συλλογή

Το Ορσέ είναι το προφανές, αυτό που επισκέπτεται σχεδόν κάθε επισκέπτης και αυτό που κρατά τον κύριο όγκο της εθνικής ιμπρεσιονιστικής συλλογής της Γαλλίας. Περίπου τέσσερις χιλιάδες αντικείμενα σε μόνιμη έκθεση σε έναν πρώην σιδηροδρομικό σταθμό σε στιλ Μπο-Αρ στην Αριστερή Όχθη του Σηκουάνα. Γύρω στα τριακόσια από αυτά είναι ιμπρεσιονιστικοί ή μεταϊμπρεσιονιστικοί πίνακες. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση βρίσκεται στον πέμπτο όροφο, πίσω από το διάσημο γυάλινο ρολόι των δέκα περίπου μέτρων, σε μια σειρά από αίθουσες που απλώνονται σε όλο το μήκος της παλιάς κεντρικής αποβάθρας.

Τι υπάρχει εδώ και τι όχι. Το Ορσέ έχει δεκαοκτώ Μονέ, ανάμεσά τους πέντε από τη σειρά του Καθεδρικού της Ρουέν, κρεμασμένους δίπλα δίπλα. Έχει ογδόντα Ρενουάρ, περισσότερους από οποιοδήποτε άλλο μουσείο στον κόσμο. Έχει εξήντα Μανέ, ανάμεσά τους την Ολυμπία και το Πρόγευμα στη χλόη, και τα δύο στο ισόγειο, και τα δύο ζωγραφισμένα πριν υπάρξει επίσημα ο Ιμπρεσιονισμός. Έχει τη μεγαλύτερη συλλογή από παστέλ και λάδια του Ντεγκά στον κόσμο, μαζί με το κέρινο γλυπτό της Μικρής χορεύτριας δεκατεσσάρων ετών. Έχει είκοσι τέσσερις Βαν Γκογκ, τη δεύτερη μεγαλύτερη συλλογή μετά το Μουσείο Βαν Γκογκ στο Άμστερνταμ. Έχει τους Ξύστες πατωμάτων του Καγιεμπότ και τον πίνακά του με τις καινούργιες λεωφόρους του Οσμάν σε μια βροχερή μέρα, σχεδόν τριών μέτρων σε πλάτος. Έχει Πισαρό, Σισλέ, Σεζάν, Μπερτ Μοριζό, Μέρι Κασάτ. Έχει, με λίγα λόγια, τον κορμό του ιμπρεσιονιστικού δέντρου.

Τι δεν έχει: την Ανατολή που έδωσε το όνομα στο κίνημα (αυτή είναι στο Μαρμοτάν) και κανένα από τα τεράστια Νυμφαία που έφτιαξε ο Μονέ ειδικά για το μεταπολεμικό γαλλικό κράτος τη δεκαετία του 1920 (αυτά είναι στην Οραντζερί). Και τα δύο κενά είναι σκόπιμα. Η συλλογή του Ορσέ σταματά στο 1914, με επιμελητική απόφαση, και τα ύστερα πάνελ του Μονέ προορίζονταν πάντα για άλλο κτίριο.

Η Ολυμπία του Εντουάρ Μανέ (1863), ο Μανέ του ισογείου που στηρίζει ολόκληρη την αφήγηση του δέκατου ένατου αιώνα στο Ορσέ

Ένας από τους πίνακες του Μονέ με τον Καθεδρικό της Ρουέν, του 1894. Το Ορσέ κρεμά πέντε από τη σειρά δίπλα δίπλα, το ευκολότερο μέρος στον κόσμο για να δείτε πώς σκεφτόταν ο Μονέ το φως πάνω σε ένα μόνο θέμα

Πώς να το δείτε. Τρεις ώρες τουλάχιστον, τέσσερις για να είστε άνετοι. Ξεκινήστε από το ισόγειο με την Ολυμπία και το Πρόγευμα στη χλόη του Μανέ. Μετά ανεβείτε με την κυλιόμενη σκάλα στον πέμπτο όροφο για τους Ιμπρεσιονιστές. Η σειρά έχει σημασία. Τα έργα του Μανέ στο ισόγειο προετοιμάζουν όλα όσα έρχονται από πάνω. Έχουμε έναν πιο αναλυτικό οδηγό για την ακριβή διαδρομή στο Ορσέ που σας περνά από όροφο σε όροφο.

Το Ορσέ είναι ανοιχτό από Τρίτη ως Κυριακή. Κλειστό τις Δευτέρες. Το κανονικό εισιτήριο ενηλίκων το 2026 κοστίζει γύρω στα είκοσι δύο ευρώ. Η ουρά στην κεντρική είσοδο μπορεί να φτάσει τα σαράντα πέντε λεπτά το καλοκαίρι· η πλαϊνή είσοδος για όσους έχουν ήδη εισιτήριο είναι στην Rue de la Légion d’Honneur και είναι σχεδόν πάντα πιο γρήγορη. Η εφαρμογή ηχητικής ξενάγησης στο κινητό σας είναι καλή για την ιστορία του κτιρίου· για τους ίδιους τους πίνακες συνήθως είστε καλύτερα με έναν φίλο που ξέρει την αίθουσα.

Οι εμβληματικοί πίνακες του Ορσέ που καλό είναι να ξέρετε πριν μπείτε: η Ολυμπία του Μανέ, ο Χορός στο Μουλέν ντε λα Γκαλέτ του Ρενουάρ, οι Ξύστες πατωμάτων του Καγιεμπότ, το Μάθημα χορού του Ντεγκά, οι Καθεδρικοί της Ρουέν του Μονέ (πέντε από αυτούς), η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από το Σεν-Ρεμί και η Κρεβατοκάμαρά του στην Αρλ. Αν ξέρετε αυτούς τους οκτώ πριν φτάσετε, θα έχετε ένα σημείο αναφοράς σε κάθε αίθουσα.

2. Μουσείο της Οραντζερί: τα Νυμφαία

Λεπτομέρεια από ένα από τα πάνελ με τα Νούφαρα του Μονέ στο Μουσείο της Οραντζερί, τους οκτώ τεράστιους καμβάδες για τους οποίους ο ίδιος ο ζωγράφος σχεδίασε τις αίθουσες

Η Οραντζερί είναι το μικρότερο από τα τρία μεγάλα μουσεία και ίσως αυτό που ανταμείβει περισσότερο. Βρίσκεται στη δυτική άκρη του Κήπου του Κεραμεικού, απέναντι από το Ορσέ στην άλλη όχθη του ποταμού, δέκα λεπτά με τα πόδια. Το κτίριο ήταν αρχικά ένα θερμαινόμενο θερμοκήπιο για τις πορτοκαλιές του ανακτόρου του Κεραμεικού, χτισμένο το 1852. Αφού το ανάκτορο κάηκε το 1871, το θερμοκήπιο άλλαξε χρήση αρκετές φορές: έγινε γυμναστήριο, εκθεσιακός χώρος, καταφύγιο έκτακτης ανάγκης στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1921 το γαλλικό κράτος συμφώνησε να το μετατρέψει σε μόνιμο σπίτι για τα οκτώ τεράστια πάνελ με τα νούφαρα που δούλευε ο Κλοντ Μονέ στο Ζιβερνί από τις αρχές της δεκαετίας του 1910.

Ο ίδιος ο Μονέ σχεδίασε τις δύο οβάλ αίθουσες στο κάτω επίπεδο. Κάθε πάνελ έχει ύψος περίπου δύο μέτρα. Μερικά έχουν πλάτος πάνω από δώδεκα μέτρα. Μαζί καλύπτουν σχεδόν εξήντα μέτρα τοίχου. Το φως φιλτράρεται από ψηλά μέσα από θαμπό γυαλί, ώστε να μιμείται το φυσικό φως της μέρας που ήθελε ο Μονέ. Οι δύο αίθουσες είναι διατεταγμένες σε σχήμα οκτώ, έτσι ο επισκέπτης περνά μέσα από ένα ολόκληρο πανόραμα που τον τυλίγει, διασχίζει έναν μικρό διάδρομο και μετά περνά μέσα από ένα δεύτερο. Το όλο πράγμα παίρνει περίπου μισή ώρα αν προσέχετε. Μπορεί να πάρει και μία ώρα αν καθίσετε στον κεντρικό πάγκο σε οποιαδήποτε από τις δύο αίθουσες και απλώς σταματήσετε να προσπαθείτε να κάνετε οτιδήποτε άλλο.

Η Οραντζερί έχει επίσης τη συλλογή Βαλτέρ-Γκιγιόμ στο πάνω επίπεδο, δωρεά της χήρας του εμπόρου τέχνης Πολ Γκιγιόμ, της Ντομενίκα, το 1959 και το 1963. Περίπου εκατόν πενήντα πίνακες. Είκοσι πέντε Ρενουάρ. Δεκατέσσερις Σεζάν. Δώδεκα Πικάσο. Δέκα Ματίς. Οκτώ Μοντιλιάνι. Πέντε Σουτίν. Η συλλογή είναι μικρή και πυκνή και μπορείτε να τη δείτε ολόκληρη σε σαράντα πέντε λεπτά. Τα δύο μαζί, τα Νυμφαία κάτω και η Βαλτέρ-Γκιγιόμ πάνω, είναι μία από τις πιο αποδοτικές εμπειρίες τέχνης στο Παρίσι.

Τα εισιτήρια κοστίζουν περίπου δεκατρία ευρώ. Οι ουρές είναι συνήθως μικρές. Το μουσείο είναι κλειστό τις Τρίτες, το αντίθετο από το Ορσέ που κλείνει τις Δευτέρες, οπότε μπορείτε να δείτε το Ορσέ τη μία μέρα και την Οραντζερί την επόμενη χωρίς να σας χαλάσει τα σχέδια το κλείσιμο Δευτέρας ή Τρίτης. Υπάρχουν συνδυαστικά εισιτήρια Ορσέ-Οραντζερί, λίγο φθηνότερα από τα ξεχωριστά.

Τα εμβληματικά πάνελ που καλό είναι να ξέρετε: το πάνελ του Ηλιοβασιλέματος, το πάνελ του Πρωινού με τις ιτιές να καθρεφτίζονται στο νερό, το πάνελ των Σύννεφων, που είναι το πιο αφηρημένο. Είναι όλα η ίδια λιμνούλα με τα νούφαρα στο Ζιβερνί, ζωγραφισμένη σε διαφορετικές ώρες της μέρας, σε διαφορετικό φως. Ο Μονέ ήταν ογδόντα τεσσάρων όταν τα τελείωσε. Ήταν σχεδόν τυφλός από τον καταρράκτη. Είναι η ύστερη σύνοψη σαράντα χρόνων που κοίταζε το ίδιο κομμάτι νερού.

3. Μουσείο Μαρμοτάν Μονέ: η οικογενειακή συλλογή

Το Μουσείο Μαρμοτάν Μονέ στη δυτική άκρη του δέκατου έκτου διαμερίσματος, το κτίριο με τους περισσότερους Μονέ ανά τετραγωνικό μέτρο στον κόσμο

Το Μαρμοτάν είναι το μουσείο που κανείς δεν αναφέρει στις συνηθισμένες λίστες με τα μουσεία του Ιμπρεσιονισμού στο Παρίσι, και είναι αυτό που έχει τον πίνακα που έδωσε το όνομα στο κίνημα. Βρίσκεται στην οδό Rue Louis-Boilly 2, στο δέκατο έκτο διαμέρισμα, είκοσι πέντε λεπτά με το μετρό από το κέντρο της πόλης, στη δυτική άκρη του Παρισιού κοντά στο Δάσος της Βουλόνης. Το κτίριο είναι μια μικρή έπαυλη που δωρίστηκε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών το 1932 από έναν ιστορικό τέχνης ονόματι Πολ Μαρμοτάν, μαζί με τη συλλογή του από ναπολεόντεια τέχνη και έπιπλα. Το 1957 ένα ξεχωριστό κληροδότημα ενός ιδιώτη συλλέκτη πρόσθεσε τη μεγαλύτερη συλλογή έργων της Μπερτ Μοριζό στον κόσμο, είκοσι πέντε πίνακες. Το 1966 ο Μισέλ Μονέ, ο μόνος γιος του ζωγράφου που ζούσε ακόμα, δώρισε την προσωπική συλλογή του πατέρα του, ενενήντα τέσσερις καμβάδες, στο Μαρμοτάν, μαζί με πλούσια αλληλογραφία και οικογενειακές φωτογραφίες.

Το κληροδότημα Μονέ μετέτρεψε το Μαρμοτάν από ένα μικρό ναπολεόντειο μουσείο στο κτίριο με τους περισσότερους Μονέ ανά τετραγωνικό μέτρο στον κόσμο. Η συλλογή είναι κρεμασμένη στον τρίτο όροφο, σε μια σειρά από μικρές αίθουσες. Το μεγαλύτερο μέρος της είναι ύστερο έργο από το Ζιβερνί (νούφαρα, κλαίουσες ιτιές, ιαπωνικές γέφυρες, η Grande Allée), ζωγραφισμένο μεταξύ 1900 και 1926, όταν ο Μονέ ήταν ήδη ηλικιωμένος και δούλευε παρά τον καταρράκτη του. Οι τελευταίοι πίνακες, από το 1922 ως το 1926, είναι σχεδόν αφηρημένοι: πυκνές λόχμες από κόκκινο, πορτοκαλί και σκούρο πράσινο που γίνονται αναγνωρίσιμα θέματα μόνο όταν κάνετε δύο μέτρα πίσω.

Ανάμεσα στους ενενήντα τέσσερις Μονέ είναι η Εντύπωση, ανατολή ηλίου (Impression, soleil levant). Η μελέτη του λιμανιού της Χάβρης του 1872 που έδωσε σε ολόκληρο το κίνημα το όνομά του, όταν ένας σατιρικός κριτικός το 1874 χρησιμοποίησε τον τίτλο για να κοροϊδέψει τους ζωγράφους και οι ζωγράφοι κράτησαν την ετικέτα. Κρέμεται σε μια μικρή, χαμηλά φωτισμένη αίθουσα με δύο πάγκους, στον τρίτο όροφο. Συνήθως υπάρχουν γύρω στα δέκα άτομα μπροστά του κάθε στιγμή. Η αίθουσα είναι ήσυχη. Ο πίνακας είναι σαράντα οκτώ επί εξήντα τρία εκατοστά, μικρότερος απ’ ό,τι δείχνουν οι περισσότερες αναπαραγωγές. Από κοντά μοιάζει με σκίτσο. Μοιάζει, με άλλα λόγια, ακριβώς με το είδος του πίνακα που ένας σατιρικός κριτικός θα αποκαλούσε «εντύπωση» το 1874.

Το Μαρμοτάν έχει επίσης τη συλλογή της Μπερτ Μοριζό, που είναι ο δεύτερος λόγος να κάνετε τη διαδρομή. Είκοσι πέντε έργα, ανάμεσά τους η ύστερη αυτοπροσωπογραφία της, αρκετά από τα οικιακά της εσωτερικά και οι μικρές μελέτες τοπίου που έκανε στο Δάσος της Βουλόνης τη δεκαετία του 1880. Εκτός από το Ορσέ, αυτή είναι η μεγαλύτερη συλλογή Μοριζό στον κόσμο.

Τα εισιτήρια κοστίζουν περίπου δεκατέσσερα ευρώ. Οι ουρές είναι μικρές. Το μουσείο είναι κλειστό τις Δευτέρες. Η στάση του μετρό είναι η La Muette στη Γραμμή 9 και η διαδρομή με τα πόδια είναι περίπου δέκα λεπτά μέσα από δρόμους κατοικιών που δεν θυμίζουν σε τίποτα το κεντρικό Παρίσι. Το Chiaro σας διαβάζει το γράμμα του Μονέ προς τον Πολ Ντιράν-Ρυέλ, του Δεκεμβρίου του 1872, όπου περιγράφει «την εντύπωση μιας ανατολής» που προσπαθούσε να αποτυπώσει, όσο στέκεστε μπροστά στην πορτοκαλί πινελιά και στις επτά κόκκινες πινελιές πάνω στο νερό.

4. Πτι Παλέ: αυτό που κανείς δεν αναφέρει

Το Πτι Παλέ στη δεξιά όχθη του Σηκουάνα, το δημοτικό μουσείο που περιλαμβάνει τη συλλογή Τακ με ύστερα ιμπρεσιονιστικά έργα

Το Πτι Παλέ είναι η ιμπρεσιονιστική πινακοθήκη που παραλείπουν οι συνηθισμένοι οδηγοί, και είναι το μόνο από τα τέσσερα που δεν κοστίζει τίποτα. Βρίσκεται στη λεωφόρο Avenue Winston-Churchill, ανάμεσα στα Ηλύσια Πεδία και τον Σηκουάνα, σε ένα κτίριο που χτίστηκε ειδικά για την Παγκόσμια Έκθεση του 1900. Η συλλογή είναι τα έργα τέχνης που ανήκουν στον ίδιο τον Δήμο του Παρισιού, ξεχωριστά από τις εθνικές συλλογές του Ορσέ και του Μαρμοτάν. Περιλαμβάνει περίπου χίλια τριακόσια έργα σε μόνιμη έκθεση. Από αυτά, γύρω στα τριάντα είναι ιμπρεσιονιστικά ή μεταϊμπρεσιονιστικά, και καμιά δωδεκαριά είναι πρώτης γραμμής.

Η συλλογή Τακ, δωρεά του Αμερικανού φιλάνθρωπου Έντουαρντ Τακ το 1921, περιλαμβάνει έργα του Μονέ, του Σισλέ, του Πισαρό και της Μπερτ Μοριζό. Το κληροδότημα του Πιερ και της Ντενίζ Λεβί το 1976 πρόσθεσε έργα του Μπονάρ και του Βιγιάρ και έναν Σεζάν. Υπάρχει μια μικρή αίθουσα με Κουρμπέ, ένας Μανέ, ένας πρώιμος Ρενουάρ.

Δωρεάν είσοδος. Ανοιχτό από Τρίτη ως Κυριακή. Ουρές σχεδόν ποτέ. Το κοινό είναι κυρίως Παριζιάνοι ένα απόγευμα Κυριακής και σοβαροί τουρίστες της τέχνης που έχουν ανακαλύψει ότι υπάρχει. Σαράντα πέντε λεπτά αρκούν για να περπατήσετε τις ιμπρεσιονιστικές αίθουσες· άλλα σαράντα πέντε σας δίνουν τη γαλλική τέχνη του δέκατου όγδοου αιώνα και τα ρωσικά ορθόδοξα τμήματα που γεμίζουν το υπόλοιπο κτίριο.

Το Πτι Παλέ είναι η σωστή κίνηση αν κάνετε το δίδυμο Ορσέ-Οραντζερί την πρώτη μέρα, το Μαρμοτάν τη δεύτερη και έχετε μία ώρα παραπάνω την τρίτη. Είναι επίσης ένα καλό καταφύγιο για ένα βροχερό απόγευμα, για όποιον το έχει παρακάνει με τα μεγάλα μουσεία.

5. Η ημερήσια εκδρομή στο Ζιβερνί: η επιλογή του Ζιβερνί

Το Ίδρυμα Κλοντ Μονέ στο Ζιβερνί τυπικά δεν είναι στο Παρίσι, αλλά είναι η επιλογή που προκύπτει τόσο συχνά όταν μιλάμε για μουσεία του Ιμπρεσιονισμού που αξίζει μια παράγραφο. Το Ζιβερνί είναι το χωριό στη Νορμανδία όπου ο Μονέ αγόρασε μια αγροικία το 1890 και όπου πέρασε τα τελευταία σαράντα τρία χρόνια της ζωής του. Το σπίτι και οι κήποι είναι ανοιχτοί για το κοινό από τον Απρίλιο ως τον Νοέμβριο. Η λιμνούλα με τα νούφαρα είναι η πραγματική λιμνούλα των πινάκων. Το ροζ σοβατισμένο σπίτι είναι το πραγματικό σπίτι. Τα εργαστήρια στο κτήμα όπου ζωγράφισε τα τεράστια πάνελ της Οραντζερί είναι τα πραγματικά εργαστήρια.

Στο Ζιβερνί δεν υπάρχουν πίνακες του Μονέ. Είχαν όλοι πουληθεί ή δωριστεί ως τον θάνατο του Μονέ, κυρίως στο Μαρμοτάν και στην Οραντζερί. Η επίσκεψη στο Ζιβερνί αφορά τον τόπο, όχι τους καμβάδες. Περπατάτε στον πάνω κήπο, όπου οι ίριδες φυτρώνουν σε λωρίδες. Περνάτε τον κεντρικό διάδρομο κάτω από τις καμάρες με τα τριαντάφυλλα. Κατεβαίνετε στο τούνελ που περνά κάτω από τον δρόμο προς τον κάτω κήπο, τον κήπο του νερού με τα νούφαρα. Στέκεστε πάνω στη μικρή ιαπωνική γέφυρα. Κοιτάζετε τη λιμνούλα. Συνειδητοποιείτε ότι η λιμνούλα είναι πολύ μικρότερη απ’ ό,τι τη δείχνουν οι πίνακες, και ότι αυτό ακριβώς είναι το νόημα.

Τα τρένα από τον σταθμό Σεν-Λαζάρ για το Βερνόν φεύγουν κάθε ώρα και κάνουν περίπου σαράντα πέντε λεπτά. Από το Βερνόν, ένα λεωφορείο-σατλ πηγαίνει στο Ζιβερνί, περίπου δεκαπέντε λεπτά. Συνολικά, από το κέντρο του Παρισιού και πίσω, είναι περίπου τρεισήμισι ώρες ταξίδι για δυόμισι ώρες επί τόπου. Η επίσκεψη είναι καλύτερη στα τέλη Απριλίου ή τον Μάιο, όταν ανθίζουν οι ίριδες και οι γλυσίνες, ή στα μέσα Ιουνίου, όταν ανοίγουν τα νούφαρα. Τον Αύγουστο η λιμνούλα έχει κάπως παραγεμίσει με βλάστηση και ο κόσμος είναι στο χειρότερό του.

Αυτή είναι η ημερήσια εκδρομή που δίνει πλαίσιο σε όλα όσα έχετε δει στην Οραντζερί, στο Μαρμοτάν και στο Ορσέ. Δεν είναι, από μόνη της, μια επίσκεψη σε μουσείο του Ιμπρεσιονισμού με την έννοια της πινακοθήκης. Είναι η πηγή.

Η σειρά, από την αρχή ως το τέλος

Η ιδανική διαδρομή στον Ιμπρεσιονισμό του Παρισιού, για μία ολόκληρη μέρα:

Πρωί: Ορσέ, τρεις με τέσσερις ώρες. Ξεκινήστε από το ισόγειο με τον Μανέ. Ανεβείτε στον πέμπτο όροφο για τον Μονέ, τον Ρενουάρ, τον Ντεγκά. Φάτε μεσημεριανό στο καφέ πίσω από το ρολόι αν η ουρά είναι μικρή.

Απόγευμα: Περάστε τη γέφυρα Pont Royal προς τον Κήπο του Κεραμεικού. Διασχίστε τους κήπους προς τα δυτικά, δεκαπέντε λεπτά. Μπείτε στην Οραντζερί. Περάστε μία ώρα στις αίθουσες με τα Νυμφαία. Περάστε σαράντα πέντε λεπτά στη συλλογή Βαλτέρ-Γκιγιόμ στον πάνω όροφο. Συνολικός χρόνος: περίπου δύο ώρες.

Αν έχετε δεύτερη μέρα: Μαρμοτάν το πρωί, ενενήντα λεπτά μαζί με το μετρό. Πτι Παλέ το απόγευμα για σαράντα πέντε λεπτά. Η υπόλοιπη μέρα είναι δική σας για το υπόλοιπο Παρίσι.

Αν έχετε τρίτη μέρα και ο καιρός είναι καλός: τρένο για το Βερνόν, σατλ για το Ζιβερνί, τρεις ώρες συνολικά επί τόπου. Θα είστε πίσω στο κέντρο του Παρισιού ως τις πέντε.

Αυτή η σειρά λειτουργεί για έναν συγκεκριμένο λόγο. Το Ορσέ σάς μαθαίνει τι προσπαθούσαν να κάνουν οι οκτώ σημαντικότεροι ζωγράφοι, σε ποιο φόντο, σε περίπου χρονολογική σειρά. Η Οραντζερί σάς δείχνει τον Μονέ στο τέλος της καριέρας του, να δουλεύει με τις τεχνικές που το Ορσέ σάς έμαθε να βλέπετε. Το Μαρμοτάν σάς δείχνει πού ξεκίνησε όλο το κίνημα, τη μικρή μελέτη του λιμανιού της Χάβρης του 1872, και την προσωπική ύστερη συλλογή του Μονέ. Το Ζιβερνί σάς δείχνει τον τόπο που γέννησε τα ύστερα έργα του Μαρμοτάν και της Οραντζερί. Διατρέχετε τη χρονολογία του κινήματος περίπου προς τη σωστή κατεύθυνση.

Τι να προσέξετε στο καθένα

Ένα σύντομο σκονάκι, ένα πράγμα ανά μουσείο:

Η κατακλείδα

Ένας σιδηροδρομικός σταθμός που έγινε μουσείο. Ένα θερμοκήπιο που έγινε δύο οβάλ αίθουσες με νούφαρα. Μια μικρή έπαυλη στο δέκατο έκτο που κρατά τον πίνακα που έδωσε το όνομα στο κίνημα και την προσωπική συλλογή του ζωγράφου που το ξεκίνησε. Ένα δωρεάν δημοτικό μουσείο για το οποίο κανείς δεν μιλά. Ένα χωριό στη Νορμανδία με μια λιμνούλα τεσσάρων στρεμμάτων. Πέντε κτίρια, πέντε διαφορετικοί δρόμοι προς την ίδια συζήτηση εκατόν πενήντα χρόνων για το φως, το νερό και τον καιρό. Τα περισσότερα μπορείτε να τα δείτε σε δύο μέρες. Τα υπόλοιπα θέλουν μια ζωή, που είναι περίπου όσο τους έδωσε ο Μονέ.

Πιστώσεις εικόνων