
პარიზში იმპრესიონიზმისთვის მხოლოდ სამი მუზეუმია მნიშვნელოვანი, და ერთ-ერთი მათგანი ტურისტული ცენტრიდან იმდენად შორს, დასავლეთითაა, რომ პირველად ჩამოსულთა უმეტესობა მას ფეხსაც არ დგამს. დანარჩენი ორი მარჯვენა სანაპიროს ერთი და იმავე აივნიდან ჩანს, თუ იცით, სად გაიხედოთ. პირველი ორსეს მუზეუმია, ძველი რკინიგზის სადგური ანატოლ ფრანსის სანაპიროზე, სადაც მსოფლიოში იმპრესიონისტული ნახატების ყველაზე დიდი თავყრილობაა. მეორე ორანჟერის მუზეუმია, ფორთოხლის ხეების ყოფილი სათბური ტიუილრის ბაღების დასავლეთ კიდეზე, სადაც მონეს წყლის შროშანების რვა კედლისოდენა პანოა, ორ ოვალურ დარბაზში, რომლებიც თავად მხატვარმა დააპროექტა. მესამე მარმოტან-მონეს მუზეუმია, პატარა სასახლე მეთექვსმეტე ოლქის დასავლეთ კიდეზე, სადაც ინახება ნახატი, რომელმაც მთელ მიმდინარეობას სახელი დაარქვა, და კიდევ ოთხმოცდათოთხმეტი მონე, რომლებიც მხატვრის პირადი კოლექცია იყო. სამი შენობა. მათ შორის, თავიდან ბოლომდე, დაახლოებით ოცდაათი წუთის სავალია, თუ მარმოტანს გამოტოვებთ, რასაც პარიზში ერთი დღით ჩამოსულთა უმეტესობა სწორედ ასე იზამს. სხვა სიტყვებით, კითხვა, რომელ იმპრესიონიზმის მუზეუმში წახვიდეთ პარიზში, სინამდვილეში იმაზე არ არის, რომელი მუზეუმი ნახოთ. ის იმაზეა, სამიდან რომელ ორს მოასწრებთ ერთ დღეში და რომლისთვის მოგიწევთ დაბრუნება.
ეს გზამკვლევი სამივეს ეხება. რა არის თითოეულში. რატომ უნდა გაინტერესებდეთ. რა თანმიმდევრობით ნახოთ. მეოთხე მუზეუმი, რომელსაც არავინ ახსენებს, თუმცა ალბათ უნდა ახსენონ: პეტი-პალე. და ერთდღიანი გასვლა ჟივერნიში, იმპრესიონიზმის „მუზეუმი“ ჟივერნიში, თუ მეორე დილაც გაქვთ.
რატომ არის პარიზი იმპრესიონიზმის ქალაქი
მუზეუმებამდე მოკლე კონტექსტი, რადგან ის პასუხობს კითხვას, რომელიც ბევრ დამთვალიერებელს უჩნდება. რატომ არის ამდენი იმპრესიონიზმი პარიზში და არა, ვთქვათ, ლონდონში ან ნიუ-იორკში?
ორი მიზეზი არსებობს. პირველი გეოგრაფიულია. იმპრესიონიზმი პარიზული მიმდინარეობა იყო. მხატვრები მეგობართა პატარა წრე იყვნენ, რომლებიც 1860-იან და 1870-იან წლებში პარიზში ან მის ახლოს ცხოვრობდნენ, ერთმანეთის გვერდით ხატავდნენ ფონტენბლოს ტყესა და სენის გარეუბნებში, 1874-დან 1886 წლამდე პარიზში რვა ჯგუფური გამოფენა მოაწყვეს და საბოლოოდ ხელოვნების დილერების, პოლ დიურან-რუელისა და ამბრუაზ ვოლარის გარშემო შეიკრიბნენ, რომელთაც ორივეს პარიზში ჰქონდა გალერეა. კოლექციები, რომლებიც პარიზში დარჩა, ან ამ დილერებმა იყიდეს და აღარ გაყიდეს, ან თავად მხატვრებმა და მათმა მფარველებმა უანდერძეს საფრანგეთის სახელმწიფოს.
მეორე მიზეზი კაიბოტის 1894 წლის ანდერძია. გუსტავ კაიბოტმა, ინჟინერმა და მხატვარმა, რომელიც მემკვიდრეობით მიღებული ფულით მეგობრებს 1870-იანი წლების მძიმე წლებში ფეხზე აყენებდა, ორმოცდახუთი წლის ასაკში გარდაიცვალა და სამოცდაშვიდი იმპრესიონისტული ტილოს კოლექცია საფრანგეთის სახელმწიფოს დაუტოვა. სახელმწიფოს ხუთი წელი დასჭირდა სამართლებრივი და კურატორული წინააღმდეგობების გადასალახად, მაგრამ 1899 წელს მათგან ოცდათვრამეტი საბოლოოდ მიიღო. ეს ოცდათვრამეტი ნახატი, ორი სეზანი, რვა მონე, რვა რენუარი, შვიდი პისარო, ექვსი სისლეი, ოთხი მანე, ორი კაიბოტი და ერთი დეგა, იქცა იმის ფუძემდებლურ ბირთვად, რაც დღეს ორსეს იმპრესიონისტული გალერეაა. ამ ანდერძის გარეშე დღევანდელი პარიზის მთავარი ტილოების ნახევარი კერძო ხელში ან ამერიკულ მუზეუმებში იქნებოდა.
სამ შენობაში ერთად პარიზის იმპრესიონისტული ნამუშევრების დაახლოებით ოთხმოცდაათი პროცენტი ინახება. აი, ისინი, იმ თანმიმდევრობით, რომლითაც უნდა ნახოთ.
1. ორსეს მუზეუმი: მთავარი კოლექცია
ორსე თავისთავად ცხადი არჩევანია, ის, რომელსაც თითქმის ყველა დამთვალიერებელი ნახულობს, და ის, სადაც საფრანგეთის იმპრესიონიზმის ეროვნული საგანძურის უდიდესი ნაწილია. დაახლოებით ოთხი ათასი ექსპონატი მუდმივ ექსპოზიციაში, ბოზარის სტილის ყოფილ რკინიგზის სადგურში, სენის მარცხენა სანაპიროზე. მათგან დაახლოებით სამასი იმპრესიონისტული ან პოსტიმპრესიონისტული ტილოა. ყველაზე დიდი თავყრილობა მეხუთე სართულზეა, ცნობილი ოცდათორმეტფუტიანი მინის საათის უკან, გალერეების რიგში, რომელიც ძველი ცენტრალური ბაქნის მთელ სიგრძეზე გადაჭიმულა.
რა არის აქ და რა არა. ორსეში მონეს თვრამეტი ნახატია, მათ შორის ხუთი რუანის საკათედრო ტაძრის სერიიდან, გვერდიგვერდ ჩამოკიდებული. რენუარის ოთხმოცი ნახატია, მეტი, ვიდრე მსოფლიოს ნებისმიერ სხვა მუზეუმში. მანეს სამოცი ნახატია, მათ შორის „ოლიმპია“ და „საუზმე ბალახზე“, ორივე პირველ სართულზე, ორივე იმ დროს დახატული, როცა იმპრესიონიზმი ფორმალურად ჯერ არც არსებობდა. აქაა დეგას პასტელებისა და ზეთის ნახატების უდიდესი კოლექცია მსოფლიოში, მათ შორის ცვილის ქანდაკება „თოთხმეტი წლის პატარა მოცეკვავე“. აქაა ვან გოგის ოცდაოთხი ნახატი, მეორე უდიდესი კოლექცია ამსტერდამის ვან გოგის მუზეუმის შემდეგ. აქაა კაიბოტის „პარკეტის მხეხავები“ და მისი ცხრაფუტიანი ნახატი ჰოსმანის ახალ ბულვარებზე წვიმიან დღეს. აქაა პისარო, სისლეი, სეზანი, ბერტ მორიზო, მერი კასატი. მოკლედ, აქაა იმპრესიონიზმის ხის ღერო.
რა არ არის: „ამომავალი მზე“, რომელმაც მიმდინარეობას სახელი დაარქვა (ის მარმოტანშია), და არცერთი კედლისოდენა „ნიმფეა“, რომლებიც მონემ სპეციალურად ომისშემდგომი საფრანგეთის სახელმწიფოსთვის შექმნა 1920-იან წლებში (ისინი ორანჟერიშია). ორივე ხარვეზი განზრახულია. ორსეს კოლექცია კურატორული ჩანაფიქრით 1914 წლით მთავრდება, მონეს გვიანდელი პანოები კი ყოველთვის სხვა შენობისთვის იყო განკუთვნილი.


როგორ ნახოთ. მინიმუმ სამი საათი, ოთხი კომფორტულია. დაიწყეთ პირველ სართულზე მანეს „ოლიმპიითა“ და „საუზმით ბალახზე“. შემდეგ ესკალატორით მეხუთე სართულზე, იმპრესიონისტებთან ადით. თანმიმდევრობას მნიშვნელობა აქვს. მანეს ნამუშევრები პირველ სართულზე ყველაფერს ამზადებს, რაც ზემოთ გელით. გვაქვს უფრო ვრცელი გზამკვლევი ორსეს ზუსტ მარშრუტზე, რომელიც მას სართულ-სართულ გაივლის.
ორსე სამშაბათიდან კვირის ჩათვლით მუშაობს. ორშაბათობით დაკეტილია. 2026 წლისთვის ზრდასრულის სტანდარტული ბილეთი დაახლოებით ოცდაორი ევროა. მთავარ შესასვლელთან რიგი ზაფხულში შეიძლება ორმოცდახუთი წუთი გაგრძელდეს; ბილეთის მქონეთათვის გვერდითი შესასვლელი საპატიო ლეგიონის ქუჩაზეა და თითქმის ყოველთვის უფრო სწრაფია. აუდიოგიდის აპი ტელეფონში შენობის ისტორიისთვის კარგია; თავად ნახატებისთვის კი, როგორც წესი, უკეთესია მეგობარი, რომელმაც დარბაზი კარგად იცის.
ორსეს ის ნახატები, რომლებიც შესვლამდე უნდა იცოდეთ: მანეს „ოლიმპია“, რენუარის „ბალი მულენ დე ლა გალეტში“, კაიბოტის „პარკეტის მხეხავები“, დეგას „ბალეტის გაკვეთილი“, მონეს რუანის საკათედრო ტაძრები (ხუთივე), ვან გოგის ავტოპორტრეტი სენ-რემიდან და მისი „საძინებელი არლში“. თუ ამ რვას მისვლამდე გაიცნობთ, ყველა გალერეაში საყრდენი წერტილი გექნებათ.
2. ორანჟერის მუზეუმი: „ნიმფეები“

ორანჟერი სამ დიდ მუზეუმს შორის ყველაზე პატარაა და, შესაძლოა, ყველაზე მეტს გაძლევთ. ის ტიუილრის ბაღების დასავლეთ კიდეზე დგას, ორსეს პირდაპირ მდინარის გაღმა, ათი წუთის სავალზე. შენობა თავდაპირველად ტიუილრის სასახლის ფორთოხლის ხეებისთვის განკუთვნილი გათბობიანი სათბური იყო, 1852 წელს აშენებული. მას შემდეგ, რაც სასახლე 1871 წელს დაიწვა, ორანჟერეა რამდენჯერმე გადააკეთეს: სპორტულ დარბაზად, საგამოფენო სივრცედ, პირველი მსოფლიო ომის დროს კი დროებით თავშესაფრად. 1921 წელს საფრანგეთის სახელმწიფო დათანხმდა, ის მუდმივ სახლად ექცია წყლის შროშანების იმ რვა უზარმაზარი პანოსთვის, რომლებზეც კლოდ მონე ჟივერნიში 1910-იანი წლების დასაწყისიდან მუშაობდა.
ქვედა სართულის ორი ოვალური დარბაზი თავად მონემ დააპროექტა. თითოეული პანო დაახლოებით ექვსი ფუტის სიმაღლისაა. ზოგიერთი ორმოცი ფუტის სიგანისაა. ერთად ისინი კედლის თითქმის ორას გრძივ ფუტს ფარავს. სინათლე ზემოდან, მქრქალი მინის გავლით შემოდის, რათა ბუნებრივი დღის სინათლე გაიმეოროს, რომელიც მონეს სურდა. ორი დარბაზი რვიანის ფორმის მარყუჟადაა განლაგებული, ასე რომ, დამთვალიერებელი ჯერ ერთ სრულ, თავისში ჩამთრევ პანორამას გადის, შემდეგ პატარა დამაკავშირებელ გასასვლელს და მერე მეორე პანორამას. ყურადღებით დათვალიერებას დაახლოებით ოცდაათი წუთი სჭირდება. შეიძლება საათიც დასჭირდეს, თუ რომელიმე დარბაზის ცენტრალურ სკამზე ჩამოჯდებით და უბრალოდ შეწყვეტთ რამის კეთების მცდელობას.
ორანჟერის ზედა სართულზე ასევე ვალტერ-გიიომის კოლექციაა, რომელიც დილერ პოლ გიიომის ქვრივმა, დომენიკამ, 1959 და 1963 წლებში გადასცა. დაახლოებით ას ორმოცდაათი ნახატი. რენუარის ოცდახუთი. სეზანის თოთხმეტი. პიკასოს თორმეტი. მატისის ათი. მოდილიანის რვა. სუტინის ხუთი. კოლექცია პატარა და მჭიდროა და ორმოცდახუთ წუთში მთლიანად შემოივლით. ორივე ერთად, „ნიმფეები“ ქვემოთ და ვალტერ-გიიომი ზემოთ, პარიზის ხელოვნების ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტიან გამოცდილებას ქმნის.
ბილეთები დაახლოებით ცამეტი ევროა. რიგები, როგორც წესი, მოკლეა. მუზეუმი სამშაბათობით დაკეტილია, ორსეს ორშაბათის განრიგის საპირისპიროდ, ასე რომ, შეგიძლიათ ერთ დღეს ორსე ნახოთ, მეორე დღეს კი ორანჟერი, ორშაბათ-სამშაბათის დაკეტვის კონფლიქტის გარეშე. არსებობს ორსე-ორანჟერის კომბინირებული ბილეთები, რომლებიც ცალ-ცალკე ყიდვაზე ოდნავ იაფია.
პანოები, რომლებიც უნდა იცოდეთ: „ჩამავალი მზე“, „დილა“ წყალში არეკლილი ტირიფებით და „ღრუბლები“, ყველაზე აბსტრაქტული. ყველა მათგანი ჟივერნის ერთი და იგივე შროშანების ტბორია, დღის სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა სინათლეზე დახატული. მონე ოთხმოცდაოთხი წლის იყო, როცა ისინი დაასრულა. კატარაქტის გამო თითქმის ბრმა იყო. ეს წყლის ერთი და იმავე ნაკვეთისთვის ორმოცწლიანი ცქერის გვიანდელი შეჯამებაა.
3. მარმოტან-მონეს მუზეუმი: ოჯახური კოლექცია

მარმოტანი ის მუზეუმია, რომელსაც პარიზის იმპრესიონიზმის მუზეუმების სტანდარტულ სიებში არავინ ახსენებს, და სწორედ მასშია ნახატი, რომელმაც მიმდინარეობას სახელი დაარქვა. ის ლუი-ბუალის ქუჩის 2 ნომერში დგას, მეთექვსმეტე ოლქში, ქალაქის ცენტრიდან მეტროთი ოცდახუთი წუთის სავალზე, პარიზის დასავლეთ კიდეზე, ბულონის ტყის ახლოს. შენობა პატარა სასახლეა, რომელიც 1932 წელს სახვითი ხელოვნების აკადემიას ხელოვნებათმცოდნე პოლ მარმოტანმა უანდერძა, ნაპოლეონის ეპოქის ხელოვნებისა და ავეჯის კოლექციასთან ერთად. 1957 წელს კერძო კოლექციონერის ცალკე ანდერძმა მას დაუმატა ბერტ მორიზოს ნამუშევრების უდიდესი კოლექცია მსოფლიოში, ოცდახუთი ნახატი. 1966 წელს მიშელ მონემ, მხატვრის ერთადერთმა ცოცხლად დარჩენილმა ვაჟმა, მამის პირადი კოლექცია, ოთხმოცდათოთხმეტი ტილო, მარმოტანს გადასცა, ვრცელ მიმოწერასა და ოჯახურ ფოტოებთან ერთად.
მონეს ანდერძმა მარმოტანი ნაპოლეონის ეპოქის პატარა მუზეუმიდან იქცია შენობად, სადაც კვადრატულ მეტრზე მსოფლიოში ყველაზე მეტი მონეა. კოლექცია მესამე სართულზე, პატარა დარბაზების მწკრივშია გამოფენილი. მისი უმეტესი ნაწილი ჟივერნის გვიანდელი ნამუშევრებია: წყლის შროშანები, ტირიფები, იაპონური ხიდები, დიდი ხეივანი, დახატული 1900-დან 1926 წლამდე, როცა მონე უკვე მოხუცი იყო და კატარაქტის მიუხედავად მუშაობდა. ყველაზე გვიანდელი ნახატები, 1922-დან 1926 წლამდე, თითქმის აბსტრაქტულია: წითლის, ნარინჯისფრისა და მუქი მწვანის მჭიდრო ბარდები, რომლებიც ამოცნობად სიუჟეტებად მხოლოდ მაშინ იკვრება, როცა ექვსი ფუტით უკან დგებით.
ოთხმოცდათოთხმეტ მონეს შორისაა „შთაბეჭდილება. ამომავალი მზე“. 1872 წლის ეტიუდი ჰავრის ნავსადგურზე, რომელმაც მთელ მიმდინარეობას სახელი დაარქვა, როცა 1874 წელს ერთმა სატირულმა კრიტიკოსმა სათაური მხატვრების დასაცინად გამოიყენა, მხატვრებმა კი ეს იარლიყი შეინარჩუნეს. ის მესამე სართულზე, პატარა, მკრთალად განათებულ გალერეაში კიდია, ორი სკამით. მის წინ, როგორც წესი, ერთდროულად დაახლოებით ათი ადამიანი დგას. დარბაზში სიჩუმეა. ნახატი ორმოცდარვა სამოცდასამ სანტიმეტრზეა, უფრო პატარა, ვიდრე რეპროდუქციების უმეტესობიდან ჩანს. ცოცხლად ესკიზს ჰგავს. სხვა სიტყვებით, ზუსტად ისეთ ნახატს ჰგავს, რომელსაც სატირული კრიტიკოსი 1874 წელს „შთაბეჭდილებას“ დაარქმევდა.
მარმოტანში ასევე ბერტ მორიზოს კოლექციაა, მგზავრობის მეორე მიზეზი. ოცდახუთი ნამუშევარი, მათ შორის მისი გვიანდელი ავტოპორტრეტი, რამდენიმე საშინაო ინტერიერი და პატარა პეიზაჟური ეტიუდები, რომლებიც მან 1880-იან წლებში ბულონის ტყეში შექმნა. ორსეს გარდა, ეს მორიზოს უდიდესი კოლექციაა მსოფლიოში.
ბილეთები დაახლოებით თოთხმეტი ევროა. რიგები მოკლეა. მუზეუმი ორშაბათობით დაკეტილია. მეტროს სადგური La Muette-ია მე-9 ხაზზე, იქიდან კი დაახლოებით ათი წუთი ფეხით, საცხოვრებელი ქუჩებით, რომლებიც სულაც არ ჰგავს ცენტრალურ პარიზს. სანამ ნარინჯისფერი ლაქისა და წყალზე წითლის შვიდი მონასმის წინ დგახართ, Chiaro მონეს 1872 წლის დეკემბრის წერილს გიკითხავთ პოლ დიურან-რუელისადმი, სადაც ის აღწერს „ამომავალი მზის შთაბეჭდილებას“, რომლის დაჭერასაც ცდილობდა.
4. პეტი-პალე: ის, რომელსაც არავინ ახსენებს

პეტი-პალე იმპრესიონიზმის ის გალერეაა, რომელსაც სტანდარტული გზამკვლევები გამოტოვებენ, და ის ოთხიდან ერთადერთია, რომელიც არაფერი ღირს. ის უინსტონ ჩერჩილის გამზირზე დგას, ელისეის მინდვრებსა და სენას შორის, შენობაში, რომელიც სპეციალურად 1900 წლის მსოფლიო გამოფენისთვის აშენდა. კოლექცია ქალაქ პარიზის საკუთარი ხელოვნების ფონდია, ორსესა და მარმოტანის ეროვნული კოლექციებისგან განსხვავებული. მუდმივ ექსპოზიციაში დაახლოებით ათას სამასი ნამუშევარია. მათგან დაახლოებით ოცდაათი იმპრესიონისტული ან პოსტიმპრესიონისტულია, დაახლოებით ათეული კი პირველი კლასისაა.
ტაკის კოლექციაში, რომელიც 1921 წელს ამერიკელმა ფილანტროპმა ედვარდ ტაკმა გადასცა, მონეს, სისლეის, პისაროსა და ბერტ მორიზოს ნამუშევრებია. პიერ და დენიზ ლევიების 1976 წლის ანდერძმა მას ბონარები, ვიუიარები და ერთი სეზანი დაუმატა. აქაა კურბეს პატარა დარბაზი, ერთი მანე, ადრეული რენუარი.
შესვლა უფასოა. ღიაა სამშაბათიდან კვირის ჩათვლით. რიგები თითქმის არასდროსაა. ხალხი ძირითადად კვირა ნაშუადღევს მოსული პარიზელები და სერიოზული ხელოვნების ტურისტები არიან, რომლებმაც გაარკვიეს, რომ ის აქაა. იმპრესიონისტული გალერეების შემოსავლელად ორმოცდახუთი წუთი საკმარისია; კიდევ ორმოცდახუთი წუთით მეთვრამეტე საუკუნის ფრანგულ და რუსულ მართლმადიდებლურ განყოფილებებსაც ნახავთ, რომლებიც შენობის დანარჩენ ნაწილს ავსებს.
პეტი-პალე სწორი არჩევანია, თუ პირველ დღეს ორსე-ორანჟერის წყვილს ნახულობთ, მეორე დღეს მარმოტანს, მესამე დღეს კი ერთი საათი გრჩებათ. ის ასევე კარგი თავშესაფარია წვიმიანი ნაშუადღევისთვის ყველასთვის, ვისაც მთავარი მუზეუმები უკვე მოჰბეზრდა.
5. ერთდღიანი გასვლა ჟივერნიში: იმპრესიონიზმის „მუზეუმი“ ჟივერნიში
კლოდ მონეს ფონდი ჟივერნიში ტექნიკურად პარიზში არ არის, მაგრამ იმპრესიონიზმის „მუზეუმად“ ჟივერნი იმდენად ხშირად სახელდება, რომ ცალკე აბზაცს იმსახურებს. ჟივერნი სოფელია ნორმანდიაში, სადაც მონემ 1890 წელს ფერმის სახლი იყიდა და სიცოცხლის ბოლო ორმოცდასამი წელი გაატარა. სახლი და ბაღები საზოგადოებისთვის აპრილიდან ნოემბრამდეა ღია. წყლის შროშანების ტბორი ის ნამდვილი ტბორია, რომელიც ნახატებზეა. ვარდისფერი სტუკოს სახლი ის ნამდვილი სახლია. სახელოსნოები მამულში, სადაც მან ორანჟერის კედლისოდენა პანოები დახატა, ნამდვილი სახელოსნოებია.
ჟივერნიში მონეს არცერთი ნახატი არ არის. მონეს გარდაცვალებისთვის ყველა გაყიდული ან ნაჩუქარი იყო, ძირითადად მარმოტანისა და ორანჟერისთვის. ჟივერნიში ვიზიტი ადგილზეა და არა ტილოებზე. ზედა ბაღში დადიხართ, სადაც ზამბახები ზოლებად იზრდება. შუა ბილიკს გადიხართ ვარდების თაღების ქვეშ. ჩადიხართ გვირაბში, რომელიც გზის ქვეშ ქვედა ბაღისკენ, წყლის შროშანების ბაღისკენ მიდის. დგახართ პატარა იაპონურ ხიდზე. უყურებთ ტბორს. ხვდებით, რომ ტბორი ბევრად პატარაა, ვიდრე ნახატებიდან ჩანს, და რომ სწორედ ესაა მთავარი.
სენ-ლაზარის სადგურიდან ვერნონამდე მატარებლები ყოველ საათში დადის და დაახლოებით ორმოცდახუთი წუთი მიდის. ვერნონიდან ჟივერნიმდე შატლ-ავტობუსი დადის, დაახლოებით თხუთმეტი წუთი. ცენტრალური პარიზიდან ორივე მხარეს სულ დაახლოებით სამნახევარი საათის მგზავრობაა ადგილზე ორნახევარი საათისთვის. ვიზიტისთვის საუკეთესოა აპრილის ბოლო ან მაისი, როცა ზამბახები და ვისტერია ყვავის, ან ივნისის შუა რიცხვები, როცა შროშანები იშლება. აგვისტოსთვის ტბორი საკმაოდ ბარდდება, ხალხი კი ყველაზე მეტია.
ეს ის გასვლაა, რომელიც კონტექსტს მატებს ყველაფერს, რაც ორანჟერიში, მარმოტანსა და ორსეში ნახეთ. თავისთავად ის იმპრესიონიზმის მუზეუმში ვიზიტი არ არის, გალერეის მნიშვნელობით. ის სათავეა.
თანმიმდევრობა, თავიდან ბოლომდე
პარიზის იმპრესიონიზმის ოპტიმალური მარშრუტი ერთი სრული დღისთვის:
დილა: ორსე, სამიდან ოთხ საათამდე. დაიწყეთ პირველ სართულზე მანეთი. ადით მეხუთე სართულზე მონესთან, რენუართან, დეგასთან. ისადილეთ საათის უკან მდებარე კაფეში, თუ რიგი მოკლეა.
ნაშუადღევი: გადაიარეთ სამეფო ხიდი ტიუილრისკენ. ბაღები დასავლეთისკენ გადაჭერით, თხუთმეტი წუთი. შედით ორანჟერიში. ერთი საათი „ნიმფეების“ დარბაზებში გაატარეთ. ორმოცდახუთი წუთი ზემოთ, ვალტერ-გიიომის კოლექციაში. სულ: დაახლოებით ორი საათი.
თუ მეორე დღეც გაქვთ: დილით მარმოტანი, ოთხმოცდაათი წუთი მეტროს ჩათვლით. ნაშუადღევს პეტი-პალე, ორმოცდახუთი წუთით. დღის დანარჩენი ნაწილი პარიზის დანარჩენი ნაწილისთვისაა.
თუ მესამე დღეც გაქვთ და ამინდი კარგია: მატარებლით ვერნონამდე, შატლით ჟივერნიმდე, სულ სამი საათი ადგილზე. ხუთისთვის ცენტრალურ პარიზში იქნებით.
ეს თანმიმდევრობა ერთი კონკრეტული მიზეზით მუშაობს. ორსე გასწავლით, რის გაკეთებას ცდილობდნენ რვა მთავარი მხატვარი, რა ფონზე, დაახლოებით ქრონოლოგიური რიგით. ორანჟერი გიჩვენებთ მონეს კარიერის ბოლოს, იმ ტექნიკით მომუშავეს, რომლის დანახვაც ორსემ გასწავლათ. მარმოტანი გიჩვენებთ, სად დაიწყო მთელი მიმდინარეობა, 1872 წლის პატარა ეტიუდს ჰავრის ნავსადგურზე, და მონეს პირად გვიანდელ კოლექციას. ჟივერნი გიჩვენებთ ადგილს, სადაც მარმოტანისა და ორანჟერის გვიანდელი ნამუშევრები შეიქმნა. მიმდინარეობის ქრონოლოგიას დაახლოებით სწორი მიმართულებით გადიხართ.
რას მიაქციოთ ყურადღება თითოეულში
მოკლე მინიშნებები, თითო პუნქტი თითო მუზეუმზე:
- ორსე: სანამ ზემოთ ახვალთ, ათი წუთი „ოლიმპიის“ წინ დადექით. მუზეუმის მთელი დანარჩენი ნაწილი მისთვის გაცემული პასუხია.
- ორანჟერი: ჩამოჯექით მეორე ოვალური დარბაზის ცენტრალურ სკამზე და აცადეთ პანოებს, გაიხსნან. პირველ სამ წუთს არაფერს ჰგავს, შემდეგ კი ყველაფერი ერთბაშად იკვრება.
- მარმოტანი: „ამომავალ მზეს“ თვრამეტ დიუმზე მიუახლოვდით. შეხედეთ ნარინჯისფერ ლაქასა და ფანქრის ბადეს, რომელიც ქვედა კიდესთან დღემდე ჩანს.
- პეტი-პალე: იპოვეთ ტაკის კოლექცია. სისლეის პატარა ნახატი წყალდიდობაზე ორსეში არ არის, მხოლოდ აქაა.
- ჟივერნი: დადექით იაპონურ ხიდზე. ჩაიხედეთ ნამდვილ ტბორში. მიხვდით, რამდენად პატარაა.
დასკვნისთვის
რკინიგზის სადგური, რომელიც მუზეუმად იქცა. სათბური, რომელიც წყლის შროშანების ორ ოვალურ დარბაზად იქცა. პატარა სასახლე მეთექვსმეტე ოლქში, სადაც ინახება ნახატი, რომელმაც მიმდინარეობას სახელი დაარქვა, და იმ მხატვრის პირადი კოლექცია, ვინც ის დაიწყო. ქალაქის უფასო მუზეუმი, რომელზეც არავინ ლაპარაკობს. სოფელი ნორმანდიაში ერთაკრიანი ტბორით. ხუთი შენობა, ხუთი სხვადასხვა გზა ას ორმოცდაათი წლის ერთსა და იმავე საუბარში სინათლეზე, წყალსა და ამინდზე. მის უმეტეს ნაწილს ორ დღეში მოასწრებთ. დანარჩენს მთელი სიცოცხლე სჭირდება, დაახლოებით იმდენი, რამდენიც მას მონემ მიუძღვნა.
სურათების წყაროები
- Paris - Musée d’Orsay - big clock seen from the interior.jpg — Wikimedia Commons. წყარო, CC BY-SA.
- Claude Monet - The Water Lilies - Setting Sun - Google Art Project.jpg — კლოდ მონე (1840-1926). წყარო, საჯარო საკუთრება.
- Musée Marmottan Monet, Paris, from street.jpg — Wikimedia Commons. წყარო, CC BY-SA.
- Petit Palais Paris 8e.jpg — Wikimedia Commons. წყარო, CC BY-SA.
- Edouard Manet - Olympia - Google Art Project 3.jpg — ედუარ მანე (1832-1883). წყარო, საჯარო საკუთრება.
- RouenCathedral Monet 1894.jpg — კლოდ მონე (1840-1926). წყარო, საჯარო საკუთრება.