Seyahat eden birini bir saat izleyin, aynı üç uygulamayı tekrar tekrar görürsünüz. Nerede olduğunu ve sonra nereye gideceğini anlamak için bir harita. Önündekini yakalamak için kamera. Sonra da önündeki şeyin aslında ne olduğunu öğrenmek için okuyacak bir şey: bir tarayıcı, bir seyahat rehberi, bir arama kutusu. Harita, kamera, arama. Sonra yine harita. Telefon günde yüz kez kalkıp iniyor ve her inişinde şehir biraz daha uzaklaşıyor.
Chiaro 2.0 kamerayla rehberi birleştirdi: Bir şeye doğrultursunuz ve dinlersiniz. Chiaro 2.5 buna haritayı ekliyor; böylece bir seyahat günü için ihtiyacınız olan her şey tek bir yerde. Yürümeye değer olanı görürsünüz, oraya varınca fotoğrafını çekersiniz, hikâyesini dinlersiniz, akşam da bütün gününüzün hikâyesi gelir.

Rota değil, öneri sunan bir harita

Seyahat haritalarının çoğu size bir rota vermek ister. Sırayla on durak, aralarına çizilmiş bir çizgi ve daha yola çıktığınız anda programın gerisinde kaldığınıza dair sessiz bir his.
Chiaro’daki yeni Harita daha basit bir şey yapıyor. Çevrenizde şu anda görülmeye değer olanları mor iğnelerle gösteriyor. Her birinin bir fotoğrafı, oraya yürümenin ne kadar sürdüğü ve neden yürümeye değdiğini anlatan tek bir cümlesi var. Kimsenin size bahsetmediği manzaralı bir köprü. İki sokak ötede küçük bir müze. Şehrin tarihinin kolayca okunduğu bir meydan.
Sonra da kenara çekiliyor. İzlenecek bir rota, uyulacak bir sıra yok. Yakında ne olduğuna bakar, sonra nereye gideceğinizi seçer, oraya varınca ne dinleyeceğinize siz karar verirsiniz. Yolda bir şey gözünüze çarparsa durursunuz. Bir iğne ilginizi çekmezse geçersiniz. Seyahatinizin kontrolü sizde; harita, bu seçimi bilerek yapmanız için orada.
Bir yer seçtiğinizde kart size yol tarifi verir, isterseniz yeri Apple Haritalar’da açar ya da gitmeden önce Chiaro’ya o yeri sormanızı sağlar. Herhangi bir şehirde arama da yapabilirsiniz; yani daha Paris’teyken Roma’ya göz atabilirsiniz.

Her fotoğraf bir iğneye dönüşür
Chiaro ile bir şeyin fotoğrafını her çektiğinizde, fotoğraf onu çektiğiniz yerde haritaya düşer. Fotoğraf iğnesine dokunun, rehber tam kaldığınız yerden yeniden açılır. Günün sonunda haritanız, durup baktığınız her şeyin izini taşır.

Geri dönmek istediğiniz her şeyi sabitleyebilirsiniz de: haritadan, bir sohbetten ya da gününüzün akşam hikâyesinden. Sabitledikleriniz haritanın üstünde, bir dokunuş uzağınızda sizi bekler.
Kendi işini kontrol eden tanıma
Fotoğraftan bir şeyi tanıyan uygulamaların çoğu tek bir tahminde bulunur ve onu size verir. Tahmin yanlışsa, yanlış tablo hakkında kendinden emin bir hikâye dinlersiniz.
Chiaro daha çok titiz bir uzman gibi çalışır. Fotoğrafa bakar, ne olabileceğine dair bir fikir oluşturur, sonra bunu kontrol eder. Ayrıntılara yeniden bakar: köşedeki bir imza, bir kaidedeki yazıt, bir pencerenin biçimi, fotoğrafı çekerken nerede durduğunuz. Bir şey uymazsa geri dönüp yeniden bakar. Emin olana kadar bu döngüyü sürdürür ve ancak o zaman anlatmaya başlar.
Chiaro’yu sanat eserlerini, simge yapıları, binaları ve heykelleri tanımada en isabetli uygulama yapan şey bu döngüdür. “Bir Rönesans portresi” demekle tam olarak hangi tablo olduğunu, hangi salonda durduğunu ve hangi elden çıktığını bilmek arasındaki fark budur.

Arama da bu döngünün içinde. Chiaro bildikleriyle çıkaramadığı bir şey görürse, onu araştırır. Bu, kulağa geldiğinden daha önemli, çünkü şehirler sürekli değişiyor. Geçen ay yapılmış bir duvar resmi, ilkbaharda açılışı yapılan bir heykel, bu yıl açılan bir bina, yeni bir sergideki bir eser: Bunların hiçbiri henüz hiçbir kitapta yok. Chiaro yine de onları bulabilir ve neye baktığınızı size anlatabilir.
Araştırabilen bir rehber

Bazı sorular tarihle ilgilidir. Bazıları ise bugünle: Müze pazartesi açık mı, buralarda yerliler nerede yemek yiyor, öğleden sonra yağmur yağacak mı? Chiaro artık bu soruları yanıtlamak için web’de arama yapabiliyor; bir sohbette ya da doğrudan rehberden, yazarak ya da sesli olarak. Bir sorunun güncel bilgi gerektirip gerektirmediğine kendisi karar veriyor, siz de her zaman bir şeyi araştırmasını isteyebilirsiniz.
Sohbetler de daha canlı. Bir teşekküre bir satırla karşılık verir, nerede yemek yeneceği sorusuna doğru dürüst bir cevap verir, uzun cevabı ise yalnızca gerçek bir plan için ayırır. Yerlerden söz edildiğinde onları görürsünüz: tek bir yer için bir kart, birkaç yer için bir harita, karşılaştırma yaparken bir tablo. Chiaro size hangi dilde yazarsanız o dilde cevap verir.
Bir şehri kitap gibi okuyun

Bir heykelin önündeki rehber, siz orada dururken ancak bir yere kadar anlatabilir. Gerisi sonra, oturup okumaya vaktiniz olduğunda gelir.
Filo tam da bunun için var. Chiaro her akşam o gün gördüklerinizi, baktığınız şeyleri o an fark etmediğiniz biçimlerde birbirine bağlayan kısa bir hikâyeye dönüştürür. Kolezyum çevresinde geçen bir gün, bir imparatorun kuruttuğu bir gölün hikâyesi çıkar. Hikâyenin her bölümü takip edebileceğiniz birkaç konu sunar ve Daha derine inin bunlardan herhangi birini daha uzun bir okumaya açar. Yoğun bir günde, otuz tablolu bir müze otuz değil, kendi hikâyesi olan tek bir bölüm olur. Gün içinde sorduğunuz sorular da bu hikâyenin bir parçası; böylece akşam, merakınızın kaldığı yerden devam eder.

Böylece Chiaro ile bir seyahatin bir ritmi olur. Sabah ve öğleden sonra önünüzdekini tanır ve dinlersiniz. Akşam gördüklerinizin derinine inersiniz. Haftanın sonunda ya da bir şehirden ayrıldığınızda Chiaro oradaki günlerinizin bir özetini gönderir; şehri ve yerlerini tek bir hikâye olarak anlatır. Eve döndüğünüzde ise tüm seyahat, şehir şehir.
Gün gün, yerleri iyi bir kitabı okur gibi öğrenirsiniz: her seferinde bir sayfa, her biri bir öncekinin üzerine kurulur; ta ki şehri yalnızca görmüş olmakla kalmayıp gerçekten tanıyana kadar.
Dönüp bakabileceğiniz günler
Filo’nun öbür yüzü hafızadır. Her Filo ve her özet, aylara göre sıralanmış olarak arşivinizde, siz istediğiniz sürece saklanır. Eve döndükten bir ay ya da bir yıl sonra, Tiflis’te geçirdiğiniz akşamı ya da Roma’daki haftayı açıp yeniden okuyabilir, o günleri bir kez daha yaşayabilirsiniz.
Artık bunlar güvende de. Bulut senkronizasyonu sayesinde Chiaro’da biriktirdiğiniz her şey hesabınıza kaydedilir: tanıma geçmişiniz, sohbetleriniz, Filo’larınız, sabitledikleriniz. Yeni bir telefonda Apple ile giriş yapın, tüm seyahatleriniz sizinle birlikte geri gelir.
İsterseniz yarın için bir plan
Özgürlük güzel. Ama bazen yarını sizin yerinize birinin düşünmesini de istersiniz. Akşam Filo’sunda ya da ana ekranda Chiaro aklınızda ne olduğunu sorar: sabitlediğiniz yerlerden biri, aynı şehirde bir gün daha, Beni şaşırt ya da eve dönüş.

Tam o tarih için gerçek bir plan alırsınız: açık olduğu günler ve hava durumu önceden kontrol edilmiş, duraklar arası yürüme süreleri, her birine gitmek için bir neden ve yağmur için bir B planı. Bu bir öneri, bir zaman çizelgesi değil. Bir durağı atlayın, başka biriyle değiştirin, yağmur planına geçin ya da Chiaro’dan planın tamamını değiştirmesini isteyin. Plan gününüze uyar, gününüz plana değil.
Arapçada ve Slav dillerinde kulağa doğru gelen sayılar
Bir rehber sayılarla doludur: bir kilisenin tamamlandığı yıl, bir ressamın çalıştığı yüzyıl, tepeye çıkan basamakların sayısı. Arapçada ve Slav dillerinde bir sayıyı yüksek sesle söylemek göründüğünden zordur, çünkü sayının biçimi çevresindeki kelimelere göre değişir. Chiaro 2.5’te rehber bu dillerde sayıları çok daha doğal okuyor; böylece bir tarih ya da yıl, ekrandan okunan bir rakam gibi değil, oralı birinin söyleyeceği gibi duyuluyor.
Telefon iniyor
Her şeyi tek bir uygulamada toplamanın amacı hiçbir zaman sizi telefonda daha uzun tutmak değildi. Tam tersi. Tek uygulama; daha az geçiş, daha az arama, aşağı bakarak geçen daha az zaman demek. Haritaya bir göz atarsınız, seçersiniz, yürürsünüz. Fotoğrafını çekersiniz, dinlersiniz, başınızı kaldırıp yeniden o şeyin kendisine bakarsınız.
Chiaro 2.5 şimdi yayında. Neredeyseniz Harita’yı açın, ilginç görünen iğneyi seçin ve yola çıkın.
Çekin. Dinleyin. Keşfedin.