კონტენტზე გადასვლა

მიტრიალდით: „ქორწილი კანაში“ მთელი კედელია

გამოქვეყნდა: • კითხვის დრო: 10 წთ

პაოლო ვერონეზეს „ქორწილი კანაში“, ლუვრის უდიდესი ნახატი: ვენეციური საქორწილო ნადიმი 130 ფიგურით

რა ნახატი ჰკიდია „მონა ლიზას“ მოპირდაპირედ? ეს პაოლო ვერონეზეს „ქორწილი კანაშია“ (Le Nozze di Cana), რომელიც 1563 წელს დასრულდა: ლუვრის უდიდესი ნახატი, „მონა ლიზას“ პირდაპირ მოპირდაპირე კედელზე, სახელმწიფოთა დარბაზში (Salle des États, 711-ე დარბაზი).

დადექით სახელმწიფოთა დარბაზში (Salle des États) ნებისმიერ სამშაბათს, დილის თერთმეტ საათზე. დღეს ამ დარბაზში ოცდაათი ათასი ადამიანი გაივლის. ყველა მათგანი ერთი მიმართულებით იყურება: სამხრეთით, ტყვიაგაუმტარი მინის ყუთისკენ, რომელშიც ლეონარდოს „მონა ლიზაა“. ტელეფონები მაღლა, იდაყვები გვერდზე, მომთმენი ნელი წინსვლა.

ახლა მიტრიალდით.

უკანა კედელი მოხატული ოთახია, ექვსი მეტრი და სამოცდათხუთმეტი სანტიმეტრი სიმაღლისა და თითქმის ათი მეტრი სიგანის. მასში ას ოცდაათი ადამიანი ვენეციურ აბრეშუმში ვახშმობს. მაგიდის ქვეშ ძაღლია, ვიღაცის მაჯაზე კი თუთიყუში ზის. წინა პლანზე ოთხი მუსიკოსი უკრავს ბას-ვიოლაზე, ვიოლონეზე, კორნეტოსა და ალტზე. შუაში იესოა. მან ახლახან წყლით სავსე ქვევრი ღვინოდ აქცია. ეს პაოლო ვერონეზეს „ქორწილი კანაშია“, და სახელმწიფოთა დარბაზში ნებისმიერ მომენტში დაახლოებით ათიდან ცხრა ადამიანი მას ზურგით დგას.

ეს ბრბოს მოძრაობის შემთხვევითი შედეგი არ არის. ეს დარბაზის განმსაზღვრელი ფაქტია. „მონა ლიზა“ სამოცდაჩვიდმეტი სანტიმეტრი სიმაღლისაა. ვერონეზეს ტილო სამოცდაშვიდი კვადრატული მეტრია. ფართობების თანაფარდობა დაახლოებით ორასი ერთთან. პატარა ნამუშევარი ტყვიაგაუმტარი მინისა და თორმეტი ფუტის სიღრმის ბრინჯაოს მოაჯირის მიღმაა. დიდი კი სულ ახლოსაა. შეგიძლიათ მიხვიდეთ და ეტიკეტი წაიკითხოთ.

„ქორწილი კანაში“ ციფრებში

მოდით, ციფრები მაგიდაზე დავდოთ, რადგან ციფრები მთელი ამბის საფუძველია.

ტილო ექვსი მეტრი და სამოცდაჩვიდმეტი სანტიმეტრი სიმაღლისაა. ცხრა მეტრი და ოთხმოცდათოთხმეტი სანტიმეტრი სიგანის. სამოცდაშვიდი მთელი და ოცდაცხრა მეასედი კვადრატული მეტრი მოხატული ზედაპირი. დუბლირებითა და თანამედროვე ქვესაკრავით ის დაახლოებით ერთ მთელ სამ მეათედ ტონას იწონის. შედარებისთვის: ჟაკ-ლუი დავიდის „ნაპოლეონის კორონაცია“, რომელიც ორი დარბაზის იქით ჰკიდია და თავადაც გოლიათია, დაახლოებით ექვს-ათ მეტრზეა. ვერონეზესი უფრო დიდია. ეს ლუვრის უდიდესი ნახატია, წერტილი, და უდიდესია 1798 წლიდან.

პაოლო კალიარი, რომელსაც ვერონეზეს უწოდებდნენ, რადგან დაახლოებით 1528 წელს ვერონაში დაიბადა, იმ სამი კაციდან ერთ-ერთი იყო, ვინც XVI საუკუნეში ვენეციის ფერწერას მართავდა. ტიციანი ძველი ოსტატი და იმპერატორების კარის მხატვარი იყო. ტინტორეტო სისწრაფის კაცი იყო, უზარმაზარ ზედაპირებზე სწრაფად და იაფად მუშაობდა. ვერონეზე ფერისა და არქიტექტურის ოსტატი იყო. ის ნადიმის სცენებს ხატავდა. სან-ჯორჯო-მაჯორეს ბენედიქტინელებმა, მონასტრისა, რომელიც ვენეციის ლაგუნაში საკუთარ პატარა კუნძულზე დგას, 1562 წლის ივნისში მას შეუკვეთეს ნამუშევარი, რომელსაც მათი ახალი სატრაპეზოს მთელი უკანა კედელი უნდა დაეფარა. კედელი ანდრეა პალადიოს დაპროექტებული იყო. ვერონეზე ოცდაათს ცოტა გადაცილებული იყო.

მან ხელშეკრულება სამას ოცდაოთხ დუკატზე, ერთ კასრ ღვინოსა და ხატვის განმავლობაში ბინასა და კვებაზე გააფორმა. სამუშაოს თხუთმეტი თვე მოანდომა. დასრულებული ტილო 1563 წლის 8 სექტემბერს ჩააბარა.

ვახშამი პალადიოს სატრაპეზოში

აი, რა უნდა გახსოვდეთ. ეს ნამუშევარი არასოდეს ყოფილა ჩაფიქრებული, როგორც მუზეუმის ექსპონატი. ეს კედელი იყო. სან-ჯორჯო-მაჯორეს ბერები დღეში ორჯერ შედიოდნენ სატრაპეზოში, გრძელ სკამებზე სხდებოდნენ და პურსა და თევზს დუმილით მიირთმევდნენ, თან უყურებდნენ საქორწილო ნადიმს, რომელიც თითქმის ზუსტად მათი ნამდვილი ოთახის ზომისა იყო. პალადიოს ნამდვილი სვეტები, კედლის მათ მხარეს, მეორე მხარეს საღებავში გრძელდებოდა. დახატული ბალუსტრადა ნამდვილ იატაკს ემთხვეოდა. თუ მორჩილი იყავი, თვრამეტი წლის, მშიერი, ალბათ გეჩვენებოდა, რომ სურათში გამოსახული ვენეციელი დიდებულები ახლავე გამოგიწვდიდნენ თეფშს.

ვერონეზემ სცენაში საკუთარი თავიც ჩახატა. თავისი თავი და სამი მეგობარი. ისინი ის ოთხი მუსიკოსია წინა პლანზე, თეთრ აბრეშუმის ქურთუკებში, რომლებიც სიმებიან და ჩასაბერ საკრავებზე უკრავენ ზუსტად იმ წამს, როცა წყალი ღვინოდ იქცევა. ტრადიციული იდენტიფიკაციით, რომელსაც ლუვრი საკუთარ ეტიკეტზე დღესაც სიფრთხილით გადმოსცემს, ვერონეზე მარცხნივ ვიოლა და გამბაზე დამკვრელია, ტიციანი მარჯვნივ კონტრაბასზე უკრავს, იაკოპო ბასანოს კორნეტო უჭირავს, ტინტორეტო კი მათ უკან ალტზე უკრავს. ვენეციური ჩინკვეჩენტოს ოთხი უდიდესი მხატვარი კვარტეტს უკრავს გალილეის ქორწილზე, რომელიც ამავე დროს ვენეციური მაღალი საზოგადოების ვახშამია და ამავე დროს სასწაული. თუ ეს არ არის საკუთარ აზრზე ბოლომდე დგომა, მაშინ არაფერი.

„ქორწილი კანაში“ წინა პლანზე მყოფი ოთხი მუსიკოსის დეტალი, რომლებსაც ტრადიციულად ვერონეზედ, ტიციანად, ბასანოდ და ტინტორეტოდ მიიჩნევენ

ას ოცდაათი სტუმარი

სცენა იოანეს სახარების მეორე თავიდანაა. იესო, მისი დედა და მოწაფეები ქალაქ კანაში ქორწილში მიდიან. ღვინო თავდება. მარიამი იესოს ეუბნება. იესო მსახურებს ქვის წყლის ჭურჭლების შევსებას უბრძანებს. ისინი ღვინოს ასხამენ. ეს მისი პირველი საჯარო სასწაულია. მთელი მონათხრობი თერთმეტი მუხლია.

ვერონეზე მას დაახლოებით ას ოცდაათ ფიგურას უძღვნის. ვენეციელი პატრიციები აბრეშუმში. თურქი ელჩები ჩალმებში. აფრიკელი მსახურები თეფშებით. ჯუჯა მარცხნივ, თუთიყუშით ხელში. ძაღლი მაგიდის ქვეშ. კატა წინა პლანზე, რომელიც დოქს თათს უბიძგებს. კაცი მარჯვნივ, რომელიც კბილებს კბილსაჩიჩქნით იჩიჩქნის. იესო ზუსტად ცენტრშია, კადრში პატარა, მშვიდი, წითელი მოსასხამით. მარიამი მის გვერდითაა. პატარძალი და სიძე ტილოს მარცხენა კიდეზე თითქმის კადრს გარეთაა გაძევებული, რაც თეოლოგიურად თამამი ნაბიჯია. ვერონეზე, ბოლომდე პირდაპირ თქმის გარეშე, ამბობს, რომ ეს ქორწილი წყვილზე არ არის. ის იმ სტუმარზეა, რომელმაც ახლახან სასმელების ქიმია შეცვალა.

მაგიდის ზემოთ, ზედა მესამედში, ცა და ვენეციური პალაცოს პალადიოს სტილის რენესანსული არქიტექტურა ჩანს. ზემოთ, აივანზე, ყასბები კრავს ჭრიან. ესეც შემთხვევითი არ არის. კრავი ვნებათა ნიშანია, პირველი სასწაულის ფონზე ჩასმული, სამი წლით ადრე იმ მოვლენამდე, რომელზეც მიუთითებს.

თუ „ქორწილი კანაში“ ავტოპორტრეტების ჯგუფის ერთწინადადებიანი გზამკვლევი გინდათ, აი, ისიც: ისინი დარბაზში ყველაზე კარგად ჩაცმული ადამიანები არიან და ერთადერთები, ვინც ნამდვილად მუშაობს.

ნაპოლეონი მას ჭრის

1797 წლის 11 სექტემბერს, გენერალ ნაპოლეონ ბონაპარტის ბრძანებით მოქმედი ფრანგი ჯარისკაცები სან-ჯორჯო-მაჯორეს სატრაპეზოში შევიდნენ და ის კედლიდან ჩამოხსნეს.

მისი მთლიანად გატანა, რა თქმა უნდა, შეუძლებელი იყო. ის კედლის ზომისა იყო. ამიტომ ტილო ნაწილებად დახერხეს, პირდაპირ საღებავში, ნაწილები დაახვიეს, ყუთებში ჩაალაგეს და პარიზში გაგზავნეს. ეს იყო ძარცვის კამპანიის ნაწილი, რომელსაც ფრანგული არმიები იტალიაში 1796-დან 1798 წლამდე ეწეოდნენ ტოლენტინოს ზავის პირობებით — ზავისა, რომელიც ფრანგებმა რამდენიმე თვით ადრე პაპ პიუს VI-ს იარაღის მუქარით უკარნახეს. ზავმა საფრანგეთს იურიდიული საფარი მისცა, რომ იტალიიდან ხუთასზე მეტი ნახატი და ქანდაკება გაეტანა. ეს სიაში ყველაზე დიდი ერთეული იყო.

დახვეული ტილოები პარიზში 1798 წელს ჩავიდა. რესტავრატორებმა ნამუშევარი ისევ შეკერეს და ახალ ქვესაკრავზე გადაჭიმეს. ის ნაპოლეონის მუზეუმში (Musée Napoléon) გამოიფინა — ასე ერქვა ლუვრს, სანამ ნაპოლეონი საფრანგეთს მართავდა, — და იქ დღემდეა. თუ ოდესმე დაგიინტერესებიათ, როგორ მოხვდა „ქორწილი კანაში“ ლუვრში, აი, ეს არის ამბავი. ნახატი პარიზში არ ჩამოსულა. ის დაჭრეს და პარიზში გადაზიდეს.

ვენეციის სან-ჯორჯო-მაჯორეს პალადიოს მიერ დაპროექტებული ინტერიერი, მონასტრისა, რომელმაც „ქორწილი კანაში“ შეუკვეთა

ლე ბრენის გაცვლა, რომელიც ვენეციას დღემდე სწყინს

1815 წელს ნაპოლეონმა ვატერლოოსთან წააგო. პარიზის ზავი საფრანგეთს ავალდებულებდა, დაებრუნებინა ხელოვნება, რომელიც წინა ორი ათწლეულის განმავლობაში გაძარცვა. ანტონიო კანოვა, დიდი ნეოკლასიკოსი მოქანდაკე, რომიდან პაპის წარგზავნილად გაგზავნეს, რომ ვატიკანის ნახატები დაებრუნებინა. ყველას გასაკვირად, მას ეს დიდწილად გამოუვიდა. ნაპოლეონის იტალიური ნადავლის უმეტესობა სახლში დაბრუნდა.

ვენეციამ ვერონეზეს დაბრუნება ითხოვა.

საფრანგეთმა უარი თქვა.

საფრანგეთის ოფიციალური პოზიცია ის იყო, რომ ტილო ახლა ზედმეტად მყიფე იყო გადასატანად. ის უკვე ერთხელ დახერხეს, დაახვიეს, გადაზიდეს, შეკერეს და ხელახლა გადაჭიმეს. არგუმენტის მიხედვით, მისი ლუვრის კედლიდან ჩამოხსნა და ურმით ვენეციაში გაგზავნა მას გაანადგურებდა. სანუგეშო საჩუქრად საფრანგეთმა ვენეციას სხვა ნამუშევარი გაუგზავნა: შარლ ლე ბრენის „ნადიმი ფარისეველ სიმონის სახლში“, XVII საუკუნის ბოლოს ფრანგული ნახატი, რომელიც ახალი აღთქმის სხვა ნადიმს გამოსახავს. სწორედ ეს შემცვლელი ჰკიდია დღეს სან-ჯორჯო-მაჯორეს სატრაპეზოს კედელზე, სადაც ოდესღაც ვერონეზე ეკიდა. დამთვალიერებლების უმეტესობა გაცვლას ვერც კი ამჩნევს. ვენეციელებს მისი შემჩნევა არასოდეს შეუწყვეტიათ. XXI საუკუნეშიც კი იტალიის კულტურის მინისტრები ხელახლა თხოვნის იდეას აჟღერებდნენ, პარიზის პასუხი კი ყოველთვის ერთია: ზედმეტად მყიფეა გადასატანად.

აი, სადაა სიმყიფის არგუმენტის ხრიკი. 2007 წელს იტალიურმა სტუდიამ Factum Arte, ჯორჯო ჩინის ფონდის (Fondazione Giorgio Cini) დაკვეთით, სრული ზომის ციფრული ფაქსიმილე შექმნა და პალადიოს სატრაპეზოში დააბრუნა. ამას ოცდაათ ადამიანს თხუთმეტი თვე დასჭირდა. ფაქსიმილე ახლა სატრაპეზოშია. შეგიძლიათ მისი ნახვა. შეგიძლიათ დაჯდეთ იმ ოთახში, რომლისთვისაც ის დაიხატა, სადაც პალადიოს სვეტები დახატულებს ისე ემთხვევა, როგორც ვერონეზეს ჰქონდა ჩაფიქრებული, და ის ხედი „მიირთვათ“, რომელსაც ბერები ორას ოცდაათი წლის განმავლობაში მიირთმევდნენ.

ეს ორიგინალი არ არის. ორიგინალი პარიზშია.

პოეტებისა და გიჟების თავისუფლება

ამ ტილოს დასრულებიდან ათი წლის შემდეგ ვერონეზეს ინკვიზიციასთან შეექმნა პრობლემა.

საქმე თავად კანას არ ეხებოდა. ის სატრაპეზოს სხვა ნახატს ეხებოდა, „საიდუმლო სერობას“, რომელიც მან სანტი-ჯოვანი-ე-პაოლოს დომინიკელებისთვის დაასრულა. ამ ნამუშევარში მან გერმანელი ჯარისკაცები, მასხარები, ჯუჯები, ცხვირგასისხლიანებული კაცი და წინა პლანზე ძაღლი ჩახატა. ინკვიზიტორებს სურდათ გაეგოთ, ვინ დაუშვა ეს უხამსი დეტალები. 1573 წლის 18 ივლისს ვერონეზე ტრიბუნალის წინაშე წარდგა.

ოქმი შემორჩენილია. ეს ერთ-ერთი უდიდესი ჩანაწერია იმისა, როგორ იცავს მხატვარი საკუთარ ნამუშევარს რელიგიური ცენზორის წინაშე, და მთავარი დიალოგი ასე მიმდინარეობს. ინკვიზიტორი ეკითხება, რატომ ჩახატა ვერონეზემ გერმანელები, ჯუჯები და მასხარები საიდუმლო სერობის სცენაში. ვერონეზე ოფიციალურად პასუხობს: „ჩვენ, მხატვრები, იმავე თავისუფლებას ვიღებთ, რასაც პოეტები და გიჟები“. ის ამატებს, რომ ეს ფიგურები ორნამენტად ჩახატა, ტილოს ცარიელ ადგილებში, როგორც ამას მხატვრები ყოველთვის აკეთებდნენ.

ინკვიზიციამ უბრძანა, გამოესწორებინა. ვერონეზეს ხელახლა არაფერი დაუხატავს. ამის ნაცვლად სათაური შეცვალა. „საიდუმლო სერობა“ „ნადიმად ლევის სახლში“ იქცა, ამბად იმის შესახებ, როგორ ჭამდა იესო მებაჟის სახლში — სცენად, სადაც მაგიდასთან გერმანელები და მასხარები თეოლოგიურად სავსებით დასაშვებია. სათაური შეცვალა და მორჩა. ეს ტილო ახლა ვენეციის აკადემიის გალერეაშია.

ინკვიზიციის ამბავი პირველი ნახატის ისტორიას იმიტომ ეკუთვნის და არა მხოლოდ „ნადიმის ლევის სახლში“ საკუთარ ისტორიას, რომ: პრინციპი, რომელსაც ვერონეზე 1573 წელს ტრიბუნალის წინაშე იცავდა, ზუსტად ის პრინციპია, რომელიც მან ათი წლით ადრე უკვე დახატა სან-ჯორჯო-მაჯორეს ბენედიქტინელთა სატრაპეზოს კედელზე. რელიგიური სასწაული XVI საუკუნის ვენეციურ აბრეშუმში გამოწყობილი, სავსე ძაღლებით, თუთიყუშებითა და მომუშავე მუსიკოსებით. ინკვიზიციამ ის სანტი-ჯოვანის ნამუშევრისთვის დაიბარა. შეეძლოთ კანასთვისაც დაებარებინათ, და არგუმენტი იდენტური იქნებოდა.

დღე, როცა ის გახიეს

1797 წლის დაჭრის შემდეგ მეორე ნაიარევი ისაა, რომელიც ლუვრმა 1992 წელს აღიარა.

1989 წელს ტილო ხანგრძლივ, დაგეგმილ საკონსერვაციო კამპანიაში შევიდა. რესტავრატორებს სურდათ მისთვის ორი საუკუნის ლაქი მოეშორებინათ, აქერცლილი საღებავის უბნები გაემაგრებინათ და დუბლირება ხელახლა გადაეჭიმათ. სამუშაო თავად სახელმწიფოთა დარბაზში, ხარაჩოების მიღმა უნდა ჩატარებულიყო. 1992 წლის 8 ივნისის ღამეს, გადაადგილების ოპერაციისას, ნახატის საყრდენი ჩარჩოს ნაწილი ჩაიშალა. ის ჩამოვარდა და გაიხა. ლუვრმა დაზიანება გაასაჯაროვა. რესტავრაცია, რომელიც იმავე წელს უნდა დასრულებულიყო, გაგრძელდა. რესტავრატორებმა ნახეთქი დააკერეს და დუბლირება გაამაგრეს. ტილო ისევ ადგილზე დაბრუნდა.

1992 წლის ნახეთქს კანას ამბისა და მისი მნიშვნელობის ინგლისურენოვანი შეჯამებების უმეტესობაში ვერ იპოვით. მისი გამოტოვება ადვილია. თავად ლუვრი დარბაზის ეტიკეტზე ამით არ იწყებს. მაგრამ ეს იმის ნაწილია, რასაც უყურებთ, როცა ახლა მის წინ დგახართ. ტილო 1797 წელს ჯარისკაცებმა დაჭრეს, 1992 წელს კი საკუთარი საყრდენი ჩარჩოდან ჩამოვარდა. ის ორჯერ აღადგინეს.

როგორ ვიპოვოთ 711-ე დარბაზი, „მონა ლიზას“ მოპირდაპირედ

„ქორწილი კანაში“ ზომებით ჩვეულებრივ გალერეაში არ ეტევა, ამიტომ ლუვრმა მას განსაკუთრებული ადგილი მისცა. ის სახელმწიფოთა დარბაზშია, ოფიციალურად 711-ე დარბაზში, დენონის ფრთის პირველ სართულზე. აქვეა „მონა ლიზაც“. თუ ოდესმე გიკითხავთ, სადაა „ქორწილი კანაში“, პასუხი მარტივია: იმავე დარბაზში, სადაც მსოფლიოში ყველაზე ხშირად გადაღებული ნახატი, მოპირდაპირე კედელზე.

მასთან მისვლა მუზეუმში ორიენტირების ყველაზე მარტივი ამოცანაა. მიჰყევით „მონა ლიზას“ მანიშნებლებს. სულ ესაა. ყველა შესასვლელიდან ყველა დერეფანი ბოლოს სახელმწიფოთა დარბაზში გადის. დარბაზში შესვლისთანავე „მონა ლიზა“ ის კედელია, რომლის წინაც თოკებით შემოსაზღვრული ბრბოა. ვერონეზე ბრბოს ზურგს უკან მდგარი კედელია.

პრაქტიკული შენიშვნა „ქორწილი კანაში“ სახელმწიფოთა დარბაზში სანახავად. დილის პიკური საათები, ცხრის ნახევრიდან თერთმეტამდე, ის დროა, როცა „მონა ლიზას“ რიგი ყველაზე მჭიდროა, შორეული კედელი კი ყველაზე ცარიელი. შეგიძლიათ ვერონეზეს ერთ მეტრამდე მიუახლოვდეთ და ტილოს შუაში იესოსა და მარიამს ახედოთ ისე, რომ არავინ შეგეშალოთ. ბრბო სამი მეტრით უკან, ზურგსუკან გყავთ, ყველა მეორე მხარეს იყურება. ლუვრის დაცვა არ შეგაჩერებთ, სანამ მოაჯირს არ შეეხებით. ოდესმე შექმნილი ერთ-ერთი უდიდესი ზეთის ნახატი თითქმის მარტო თქვენ დაგრჩებათ, დედამიწაზე ყველაზე ხალხმრავალ სამხატვრო დარბაზში, პიკის საათში — და დარბაზის ეტიკეტები არ მოგიყვებათ არც ოთხ მუსიკოსზე, არც 1797 წლის ხერხის ხაზებზე და არც 1992 წლის ნახეთქზე. Chiaro სამივეზე მოგიყვებათ.

მიტრიალდით

თუ ამ ტილოზე ერთი რამ უნდა დაიმახსოვროთ, დაე, ეს გეომეტრია იყოს. შენობის უდიდესი ნამუშევარი პარიზში 1798 წლიდანაა. ის ვენეციის მონასტრიდან ხერხებით შეიარაღებულმა ფრანგმა ჯარისკაცებმა წაიღეს. საფრანგეთი მის დაბრუნებაზე ორ საუკუნეზე მეტია უარს ამბობს. დღეს ის „მონა ლიზას“ პირდაპირ მოპირდაპირე კედელზე ჰკიდია. ყოველდღე დაახლოებით ოცდაათი ათასი ადამიანი დგას მის წინ და თითქმის არცერთმა მათგანმა არ იცის, რომ მის წინ დგას. ისინი არასწორი მიმართულებით იყურებიან.

ვენეციის კედელზე ის დღემდე არ არის. პარიზის კედელი მთლიანად მას უკავია. და დედამიწაზე ყველაზე მონახულებადი მუზეუმის ყველაზე მონახულებად დარბაზში, უდიდეს კედელზე დაკიდებული უდიდესი ნახატი ერთადერთი რამაა, რასაც არავინ უყურებს. გააკეთეთ ის ერთი რამ, რასაც სახელმწიფოთა დარბაზში სხვა არავინ აკეთებს. მიტრიალდით.

გამოსახულებების წყაროები