Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ: ποιος είναι στη βάρκα, κάθε μορφή με το όνομά της

Δημοσίευση: • 20 λεπτά ανάγνωσης

Ένας τεράστιος πίνακας με μια γεμάτη ξύλινη βάρκα που ανοίγει δρόμο μέσα στον πάγο του ποταμού την αυγή: ο Τζορτζ Ουάσιγκτον στέκεται κοντά στην πλώρη με σκούρο μανδύα, ένας νεαρός αξιωματικός πίσω του κρατά μια σημαία με αστέρια και ρίγες που κυματίζει, και καμιά δωδεκαριά στρατιώτες, αγρότες και κωπηλάτες σπρώχνουν τους πάγους με κουπιά και κοντάρια.

Κάποια στιγμή το 1850, σε ένα εργαστήριο στο Ντίσελντορφ, ένας νεαρός Αμερικανός ζωγράφος, ο Γουόρθινγκτον Γουίτρετζ, φόρεσε μια δανεική στολή στρατηγού και ανέβηκε σε ένα κιβώτιο. Στάθηκε εκεί με το ένα γόνατο λυγισμένο και το πηγούνι ψηλά, ενώ ο φίλος του Εμάνουελ Λόιτσε τον ζωγράφιζε. Ύστερα, όπως λέει η ιστορία, άλλαξε ρούχα και πόζαρε ξανά, αυτή τη φορά ως ο άνθρωπος που κρατά το τιμόνι της βάρκας. Ο πιο αμερικανικός πίνακας που ζωγραφίστηκε ποτέ φτιάχτηκε στη Γερμανία, στις όχθες του Ρήνου, από έναν καλλιτέχνη γεννημένο στη Γερμανία, που χρησιμοποίησε όποιους Αμερικανούς έτυχε να βρίσκονται στην πόλη.

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ είναι ο πίνακας που έβαζε το σχολικό βιβλίο ιστορίας για την Αμερικανική Επανάσταση, αυτός που έχει γίνει παρωδία σε χίλια σκίτσα. Είναι επίσης τεράστιος. Ο μουσαμάς στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης έχει ύψος περίπου 3,8 μέτρα και πλάτος πάνω από 6,4 μέτρα, και σχεδόν κανείς από όσους τον έχουν δει σε βιβλίο δεν θα μπορούσε να πει ποιος άλλος είναι στη βάρκα εκτός από τον στρατηγό. Επιβαίνουν περίπου δώδεκα άνθρωποι, και σχεδόν ο καθένας επιλέχθηκε για να υποστηρίξει ένα επιχείρημα.

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ: η βάρκα με μια ματιά

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ με δεκατέσσερις αριθμημένους δείκτες: 1 ο Ουάσιγκτον, 2 ο Τζέιμς Μονρόε με τη σημαία, 3 ο άνδρας με τον γούνινο σκούφο στο κοντάρι της σημαίας, 4 ο τυφεκιοφόρος με το κοντάρι στην πλώρη, 5 ο κωπηλάτης με τον σκοτσέζικο μπερέ, 6 ο μαύρος κωπηλάτης, 7 ο άνδρας με το δερμάτινο κράνος, 8 ο κωπηλάτης στα κόκκινα, 9 ο αξιωματικός που κρατά το καπέλο του, 10 ο αγρότης με το φαρδύγυρο καπέλο, 11 ο τραυματίας, 12 ο τιμονιέρης στα πράσινα, 13 το αστέρι, 14 οι βάρκες και τα άλογα πίσω.

Οι αριθμοί στην εικόνα αντιστοιχούν σε αυτόν τον πίνακα. Μόνο δύο άνθρωποι στη βάρκα έχουν όνομα με κάποια βεβαιότητα, και ακόμη κι αυτά προέρχονται από την παράδοση και από έναν πρώιμο κατάλογο έκθεσης, όχι από κάτι που έγραψε ο Λόιτσε στον μουσαμά. Οι περιγραφές των υπολοίπων ακολουθούν τον ιστορικό Ντέιβιντ Χάκετ Φίσερ, που στο βιβλίο του Washington’s Crossing διαβάζει τη βάρκα μορφή προς μορφή.

#ΜορφήΠοιος είναιΠού θα τον βρείτε
1Ο στρατηγόςΤζορτζ Ουάσιγκτον, σαράντα τεσσάρων ετώνΌρθιος στο κέντρο, με το ένα γόνατο σηκωμένο, με σκούρο μανδύα με κόκκινη φόδρα
2Ο σημαιοφόροςΟ υπολοχαγός Τζέιμς Μονρόε, ο μελλοντικός πέμπτος πρόεδροςΑκριβώς πίσω από τον Ουάσιγκτον, κρατά το κοντάρι της σημαίας
3Ο άνδρας στο κοντάριΑνώνυμος· άνθρωπος των συνόρων με γούνινο σκούφο και κυνηγετικό πουκάμισοΚάτω από τη σημαία, βοηθά να την κρατήσουν κόντρα στον αέρα
4Ο τυφεκιοφόρος της πλώρηςΑνώνυμος· τυφεκιοφόρος από τα δυτικάΤέρμα αριστερά, απομακρύνει τη βάρκα από τον πάγο με ένα κοντάρι
5Ο ΣκοτσέζοςΑνώνυμος· πρόσφατος μετανάστης με μπερέ BalmoralΜπροστά, κωπηλατεί, με μπλε σκούφο με κόκκινο φουντάκι
6Ο μαύρος κωπηλάτηςΑνώνυμος· συχνά συνδέεται, χωρίς στοιχεία, με τον Πρινς ΓουίπλΔίπλα στον Σκοτσέζο, με ναυτικό σακάκι και φαρδύ καπέλο
7Ο άνδρας με το κράνοςΔεν έχει ταυτιστείΚάτω από τον Ουάσιγκτον, με σκούρο μανδύα και δερμάτινο κράνος
8Ο κωπηλάτης στα κόκκιναΔεν έχει ταυτιστεί· ίσως γυναίκαΣτο κέντρο δεξιά, τραβά κουπί, με μακριά μαλλιά που ανεμίζουν
9Ο αξιωματικός που κρατά το καπέλο τουΔεν έχει ταυτιστεί με βεβαιότηταΠίσω από τον κωπηλάτη στα κόκκινα, ένας γκριζομάλλης άνδρας με στολή με κόκκινα πέτα
10Ο αγρότηςΑνώνυμος· αγρότης από την Πενσυλβάνια ή το Νιου ΤζέρσεϊΦαρδύγυρο καπέλο, παλτό από κουβέρτα, ένα όπλο όρθιο
11Ο τραυματίαςΑνώνυμοςΜε επίδεσμο στο κεφάλι, τυλιγμένος σε μανδύα με γούνινο γείσο
12Ο τιμονιέρηςΑνώνυμος· κατά την παράδοση πόζαρε ο Γουόρθινγκτον ΓουίτρετζΣτην πρύμνη, με πράσινο κυνηγετικό πουκάμισο, γούνινο σκούφο και κεντημένο με χάντρες σακίδιο
13Το αστέριΟ αυγερινός ή ένα σύμβολό τουΠάνω αριστερά, ξεπροβάλλει μέσα από τα σύννεφα
14Ο υπόλοιπος στρατόςΒάρκες, άλογα και πυροβολικόΔεξιά στο βάθος, ακολουθούν περνώντας το ποτάμι

Ο στρατηγός που θα έπρεπε να κάθεται

Λεπτομέρεια με τον Τζορτζ Ουάσιγκτον όρθιο στη βάρκα, με μαύρο τρίκοχο καπέλο και σκούρο μανδύα με κόκκινη φόδρα, να κοιτάζει προς την απέναντι όχθη, με τον νεαρό Τζέιμς Μονρόε πίσω του να κρατά το κοντάρι μιας σημαίας που κυματίζει, με κύκλο από αστέρια.

Ξεκινήστε από το νούμερο ένα, γιατί ο Λόιτσε έστησε όλο τον πίνακα ώστε να δείχνει προς αυτόν. Ο Τζορτζ Ουάσιγκτον στέκεται λίγο μπροστά από τη μέση της βάρκας, με το αριστερό γόνατο ακουμπισμένο σε έναν πάγκο, το δεξί χέρι στη λαβή του σπαθιού και το πρόσωπο να πιάνει το μόνο καθαρό κομμάτι φωτός στον ουρανό. Είναι σαράντα τεσσάρων. Μία εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα του 1776 είχε γράψει στον αδελφό του ότι πίστευε πως «το παιχνίδι έχει σχεδόν τελειώσει». Ο στρατός του είχε διωχτεί από τη Νέα Υόρκη και κυνηγηθεί σε όλο το Νιου Τζέρσεϊ, και οι περισσότερες θητείες έληγαν την τελευταία μέρα του χρόνου.

Αυτό που ακολούθησε ήταν η διάβαση. Τη νύχτα της 25ης Δεκεμβρίου 1776, περίπου δύο χιλιάδες τετρακόσιοι άνδρες συγκεντρώθηκαν στο πέρασμα του ΜακΚόνκι, στην πλευρά της Πενσυλβάνια του Ντέλαγουερ, και πέρασαν απέναντι μέσα σε θύελλα από χιόνι και χιονόνερο. Αποβιβάστηκαν με ώρες καθυστέρηση, βάδισαν περίπου δεκατέσσερα χιλιόμετρα στο σκοτάδι και γύρω στις οκτώ το πρωί χτύπησαν τη φρουρά των Έσσιων στο Τρέντον. Περίπου εννιακόσιοι Έσσιοι αιχμαλωτίστηκαν. Ήταν μια μικρή μάχη με πολύ μεγάλο αποτέλεσμα.

Και τώρα το πρόβλημα. Ένας άνθρωπος όρθιος έτσι σε μια μικρή βάρκα πάνω σε παγωμένο ποτάμι θα έπεφτε στο νερό. Η υπεράσπιση, που την κάνει ο Φίσερ, είναι ότι οι πραγματικές βάρκες δεν ήταν καθόλου μικρές. Ήταν βάρκες Durham, μακριά επίπεδα φορτηγά σκάφη φτιαγμένα για να μεταφέρουν σιδηρομετάλλευμα, με ψηλές πλευρές και πλάτος περίπου 2,4 μέτρα. Σε τέτοια σκάφη, με παγωμένο νερό να πηγαινοέρχεται στον πάτο, το να στέκεσαι όρθιος ήταν το λογικό. Η στάση, λοιπόν, είναι λιγότερο παράλογη απ’ όσο φαίνεται. Η μυθοπλασία είναι η βάρκα γύρω της.

Ο Τζέιμς Μονρόε και η σημαία που δεν υπήρχε ακόμη

Πίσω από τον Ουάσιγκτον, κρατώντας ένα κοντάρι και με τα δύο χέρια, είναι το νούμερο δύο. Ένας πρώιμος κατάλογος έκθεσης τον ταύτισε με τον υπολοχαγό Τζέιμς Μονρόε, και το όνομα έμεινε. Τον Δεκέμβριο του 1776 ο Μονρόε ήταν δεκαοχτώ ετών, αξιωματικός του 3ου Συντάγματος της Βιρτζίνια, και πράγματι βρέθηκε στο Τρέντον. Πέρασε με μια εμπροσθοφυλακή υπό τον λοχαγό Γουίλιαμ Ουάσιγκτον, μακρινό ξάδελφο του στρατηγού, και στην επίθεση πυροβολήθηκε στον ώμο. Μια σφαίρα μουσκέτου του έκοψε μια αρτηρία και παραλίγο να πεθάνει από αιμορραγία. Σαράντα χρόνια αργότερα έγινε πρόεδρος. Όσο ξέρουμε, όμως, δεν βρισκόταν στη βάρκα του στρατηγού.

Η σημαία που κρατά είναι το πιο διάσημο λάθος του πίνακα. Είναι η σημαία με τα αστέρια και τις ρίγες, με δεκατρία αστέρια σε κύκλο σε μπλε πεδίο. Αυτό το σχέδιο δεν υπήρχε τη νύχτα των Χριστουγέννων του 1776. Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο υιοθέτησε σημαία με δεκατρείς ρίγες και δεκατρία αστέρια μόλις στις 14 Ιουνίου 1777, έξι μήνες αργότερα.

Ο Λόιτσε ήθελε τη σημαία έτσι κι αλλιώς. Είναι το μεγαλύτερο ενιαίο σχήμα στον πίνακα, και δεν ανεμίζει ίσια. Είναι στριμμένη, μισοτυλιγμένη, ακόμη υψώνεται. Το έθνος στήνεται μέσα σε θύελλα, και δεν έχει τελειώσει.

Το νούμερο τρία, ο άνδρας κάτω από τη σημαία με γούνινο σκούφο και ανοιχτόχρωμο κυνηγετικό πουκάμισο, βοηθά τον Μονρόε να την κρατήσει σταθερή. Δεν έχει όνομα. Η δουλειά του είναι να δέσει τη σημαία με τους άνδρες που κωπηλατούν.

Ο Σκοτσέζος και ο κωπηλάτης στην πλώρη

Λεπτομέρεια με το μπροστινό μέρος της βάρκας: ένας τυφεκιοφόρος με γούνινο σκούφο και πράσινο παλτό σπρώχνει με κοντάρι τον πάγο, ένας νεαρός κωπηλάτης με μπλε μπερέ με κόκκινο φουντάκι τραβά κουπί, και δίπλα του ένας μαύρος κωπηλάτης με φαρδύ καπέλο και ναυτικό σακάκι γέρνει στη δική του κωπηλασία.

Το νούμερο τέσσερα βρίσκεται στην άκρη της πλώρης, στηριγμένος με το ένα πόδι έξω από την κουπαστή, και καρφώνει ένα κοντάρι στον πάγο. Φορά γούνινο σκούφο και μακρύ πράσινο παλτό. Ο Φίσερ αποκαλεί τους άνδρες στην πλώρη και στην πρύμνη «σκληροπρόσωπους τυφεκιοφόρους της Δύσης», τους κυνηγούς της ενδοχώρας που ήταν οι ελεύθεροι σκοπευτές του στρατού.

Το νούμερο πέντε είναι ο νεαρός που κωπηλατεί μπροστά, με μπλε σκούφο και κόκκινο φουντάκι στην κορυφή. Είναι σκοτσέζικος μπερές, και ο Φίσερ τον διαβάζει ως πρόσφατο μετανάστη από τη Σκωτία. Ο Λόιτσε, γεννημένος στο Σβέμπις Γκμιντ το 1816 και φερμένος στην Αμερική παιδί, ήταν κι ο ίδιος μετανάστης, και βάζει έναν νεοφερμένο στο μπροστινό μέρος της εθνικής βάρκας.

Το νούμερο έξι κάθεται δίπλα στον Σκοτσέζο, γέρνοντας στο κουπί του, και είναι η μορφή για την οποία ρωτούν οι περισσότεροι. Φορά φαρδύ καπέλο και αυτό που ο Φίσερ περιγράφει ως το κοντό πισσωμένο σακάκι ενός ναυτικού της Νέας Αγγλίας. Είναι μαύρος. Ο Φίσερ το λέει ευθέως: η παρουσία ενός Αφροαμερικανού στη βάρκα δεν ήταν τυχαία, γιατί ο Λόιτσε ήταν ένθερμος υπέρμαχος της κατάργησης της δουλείας.

Για περισσότερο από έναν αιώνα, αυτόν τον άνδρα τον λένε Πρινς Γουίπλ. Ο Πρινς Γουίπλ υπήρξε. Ήταν σκλάβος από το Νιου Χαμσάιρ, ιδιοκτησία του Γουίλιαμ Γουίπλ, ενός από τους υπογράφοντες τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, και πράγματι πολέμησε και απελευθερώθηκε. Η ιδέα ότι πέρασε το ποτάμι μαζί με τον Ουάσιγκτον ξεκινά από τον συγγραφέα και ακτιβιστή κατά της δουλείας Γουίλιαμ Κούπερ Νελ, που τη δημοσίευσε το 1852, έναν χρόνο αφού ο πίνακας είχε τελειώσει. Τίποτα δεν δείχνει ότι ο Λόιτσε είχε ακούσει ποτέ για τον Πρινς Γουίπλ, και ο Γουίλιαμ Γουίπλ, ο αφέντης του, βρισκόταν εκείνον τον Δεκέμβριο στη Βαλτιμόρη με το Ηπειρωτικό Κογκρέσο, όχι στον Ντέλαγουερ. Ο Φίσερ καταλήγει ότι όλα τα στοιχεία λένε πως ο Πρινς Γουίπλ δεν ήταν στη βάρκα.

Αυτό που στηρίζουν τα στοιχεία είναι καλύτερο από τον θρύλο. Ο Φίσερ υποστηρίζει ότι η ενδυμασία του άνδρα τον δείχνει ως έναν από τους άνδρες του Τζον Γκλόβερ από το Μάρμπλχεντ, το σύνταγμα της Μασαχουσέτης από ψαράδες και ναυτικούς που μετέφεραν με τα κουπιά τον στρατό απέναντι εκείνη τη νύχτα. Στο σύνταγμα του Γκλόβερ υπηρετούσαν μαζί μαύροι και λευκοί ναυτικοί. Ο άνδρας με το πισσωμένο σακάκι, λοιπόν, είναι κάτι πιο ακριβές από θρύλος: ένας από τους ανώνυμους ναυτικούς χωρίς τους οποίους κανείς δεν θα είχε φτάσει στο Νιου Τζέρσεϊ.

Ο κωπηλάτης στα κόκκινα και οι άνθρωποι που ο Λόιτσε έβαλε στη μέση

Το νούμερο επτά κάθεται ακριβώς κάτω από τον Ουάσιγκτον, μισοκρυμμένος σε σκούρο μανδύα, με μαύρο δερμάτινο κράνος με λοφίο. Δεν έχει ταυτιστεί ποτέ με πειστικό τρόπο. Το κράνος μοιάζει με κάλυμμα ιππέα, και ίσως αυτό μόνο εννοούσε ο Λόιτσε: άλλο ένα είδος στρατιώτη.

Λεπτομέρεια με το δεξί μισό της βάρκας: ένας μακρυμάλλης κωπηλάτης με κόκκινο πανωφόρι τραβά κουπί, ένας γκριζομάλλης αξιωματικός κρατά το καπέλο του κόντρα στον αέρα, ένας αγρότης με φαρδύγυρο καπέλο τυλίγεται σε μια κουβέρτα, ένας άνδρας με δεμένο κεφάλι μαζεύεται σε μανδύα με γούνινο γείσο, και ένας τιμονιέρης με πράσινο κυνηγετικό πουκάμισο και κεντημένο με χάντρες σακίδιο στηρίζεται στην πρύμνη.

Το νούμερο οκτώ είναι η πιο παράξενη μορφή πάνω στη βάρκα. Στη μέση της βάρκας, τραβώντας δυνατά ένα κουπί, βρίσκεται κάποιος με φαρδύ κόκκινο πανωφόρι και μακριά καστανά μαλλιά που ανεμίζουν πάνω από ένα λείο, σκυμμένο πρόσωπο. Ο Φίσερ τον αποκαλεί «ανδρόγυνη μορφή» και προσθέτει ότι ίσως είναι γυναίκα με αντρικά ρούχα. Ο Λόιτσε δεν άφησε κλειδί. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι γυναίκες πράγματι ακολουθούσαν τον Ηπειρωτικό Στρατό και υπηρετούσαν σε αυτόν, και ότι ορισμένοι ιστορικοί επισημαίνουν γυναίκες στους καταλόγους σιτηρεσίου του. Ο Λόιτσε μπορεί να εννοούσε έναν πολύ νεαρό άνδρα, ή ακριβώς την αμφισημία που νιώθει κανείς κοιτάζοντας το πρόσωπο.

Πίσω από τον κωπηλάτη στα κόκκινα, το νούμερο εννιά είναι ένας γκριζομάλλης άνδρας με στολή με κόκκινα πέτα, που κρατά σφιχτά το μαύρο καπέλο του κόντρα στον αέρα. Μοιάζει με αξιωματικό. Ορισμένες πηγές, επικαλούμενες έναν κατάλογο έκθεσης του 1853, λένε ότι ο πίνακας περιλαμβάνει τον στρατηγό Νάθαναελ Γκριν σκυμμένο πάνω από την κουπαστή και τον συνταγματάρχη Έντουαρντ Χαντ καθιστό, να κρατά το καπέλο του. Αν ο κατάλογος έχει δίκιο, αυτός μπορεί να είναι ο Χαντ. Είναι μια εύλογη ανάγνωση, όχι βέβαιη.

Τα νούμερα δέκα και έντεκα είναι οι αγρότες του Φίσερ από την Πενσυλβάνια και το Νιου Τζέρσεϊ, με παλτά από κουβέρτα και φαρδύγυρα καπέλα. Ο ένας κρατά ένα όπλο όρθιο, που ο Φίσερ το αναγνωρίζει ως δίκαννη καραμπίνα ανθρώπου της υπαίθρου. Ο άλλος, πιο βαθιά στη σκιά, έχει το κεφάλι τυλιγμένο σε επίδεσμο κάτω από το καπέλο και δείχνει, κατά τα λόγια του Φίσερ, πολύ άρρωστος. Αυτοί είναι η πολιτοφυλακή, άνθρωποι που έρχονταν από τα χωράφια τους για λίγες εβδομάδες κάθε φορά. Κανείς σε αυτό το μέρος της βάρκας δεν ποζάρει.

Το νούμερο δώδεκα είναι ο τιμονιέρης στην πρύμνη, η τελευταία μορφή που συναντά το μάτι. Φορά γούνινο σκούφο, πράσινο κυνηγετικό πουκάμισο, γκέτες και ένα σακίδιο με κρόσσια και χάντρες σε λουρί χιαστί στο σώμα. Ορισμένοι συγγραφείς διαβάζουν την ενδυμασία του ως ιθαγενή αμερικανική. Ο Φίσερ τον βλέπει ως τον δεύτερο από τους δύο τυφεκιοφόρους της Δύσης, έναν σε κάθε άκρη της βάρκας. Σύμφωνα με τις περισσότερες μαρτυρίες, μαζί και τις αναμνήσεις του ίδιου του Γουίτρετζ, αυτή ήταν η δεύτερη φορά που πόζαρε: ο άνθρωπος που πόζαρε ως Ουάσιγκτον πόζαρε και ως εκείνος που κρατά τη βάρκα του στρατηγού στην πορεία της.

Αν τα αθροίσετε, η βάρκα είναι ένα δείγμα της χώρας που ήθελε ο Λόιτσε να δουν οι θεατές του: ένας φυτευτής από τη Βιρτζίνια, ένας έφηβος αξιωματικός, άνθρωποι των συνόρων, ένας Σκοτσέζος, ένας μαύρος ναυτικός από τη Νέα Αγγλία, αγρότες, ένας τραυματίας και μια μορφή που ίσως είναι γυναίκα. Ο Φίσερ συνοψίζει την ιδέα σε μια φράση: ήταν όλοι στην ίδια βάρκα.

Λάθος ποτάμι, λάθος ώρα, λάθος πάγος

Λεπτομέρεια με το πάνω αριστερό μέρος του πίνακα: ένας χλωμός, θυελλώδης ουρανός πάνω από ένα παγωμένο ποτάμι, με ένα μόνο λαμπερό αστέρι να ξεπροβάλλει μέσα από τα σύννεφα πάνω από τη χιονισμένη απέναντι όχθη.

Τα διάσημα λάθη του πίνακα Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ αξίζει να τα απαριθμήσουμε, γιατί το καθένα αποδεικνύεται επιλογή.

Η ώρα είναι λάθος. Η διάβαση έγινε στο σκοτάδι, από νωρίς το βράδυ μέχρι περίπου τις τρεις τα ξημερώματα, μέσα σε θύελλα. Ο Λόιτσε ζωγραφίζει το πρώτο φως, με τον ουρανό να καθαρίζει πάνω από την απέναντι όχθη. Ψηλά στην αριστερή γωνία, στο νούμερο δεκατρία, ένα μόνο λαμπερό αστέρι ξεπροβάλλει μέσα από τα σύννεφα. Ο Φίσερ το λέει «προφητικό αστέρι». Αυτή είναι η αυγή ως υπόσχεση, όχι ως ώρα της ημέρας.

Το ποτάμι είναι λάθος. Ο Λόιτσε ζωγράφιζε στο Ντίσελντορφ, και το πλατύ ποτάμι με τους χαμηλούς λόφους πίσω του μοιάζει πολύ περισσότερο με τον Ρήνο παρά με τον στενό Ντέλαγουερ στο πέρασμα του ΜακΚόνκι. Λάθος είναι και ο πάγος, ή τουλάχιστον υπερβολικός. Οι κριτικοί έχουν πει ότι ο πραγματικός πάγος του ποταμού θα είχε λειανθεί από το ρεύμα, όχι στοιβαχτεί σε γυάλινους όγκους σαν αυτούς στο πρώτο πλάνο. Αυτοί οι γυάλινοι όγκοι είναι εκεί για να σας δείξουν πόσο δύσκολο ήταν.

Πίσω από τη βάρκα του στρατηγού, στο νούμερο δεκατέσσερα, άλλες βάρκες μεταφέρουν άνδρες, άλογα που σηκώνονται στα πίσω πόδια και κανόνια. Στην πραγματική διάβαση πέρασαν το ποτάμι δεκαοχτώ πυροβόλα εκστρατείας με τα άλογά τους. Αυτό, τουλάχιστον, είναι αλήθεια.

Να γιατί τα λάθη δεν βουλιάζουν τον πίνακα. Ο Λόιτσε τον συνέλαβε μετά την αποτυχία των επαναστάσεων του 1848 σε όλη τη Γερμανία, και ήθελε να δείξει στους Ευρωπαίους φιλελεύθερους πώς έμοιαζε μια επανάσταση που πέτυχε: απελπισμένη, αυτοσχέδια, φτιαγμένη από απλούς ανθρώπους σε φρικτό καιρό. Η ετυμηγορία του Φίσερ είναι ότι οι κριτικοί είχαν δίκιο σε ορισμένες λεπτομέρειες, αλλά οι μεγαλύτερες ιδέες του πίνακα είναι πιστές στην ιστορία.

Ζωγραφισμένος δύο φορές: η φωτιά, η Βρέμη και το αντίγραφο που διέσχισε τον Ατλαντικό

Ο πίνακας στο Met δεν είναι η πρώτη εκδοχή. Ο Λόιτσε ολοκλήρωσε έναν μουσαμά σε φυσικό μέγεθος το 1850, και στις 5 Νοεμβρίου 1850 μια φωτιά στο εργαστήριό του του προκάλεσε ζημιές. Ο κατεστραμμένος πίνακας επισκευάστηκε και κατέληξε στην Kunsthalle της Βρέμης, στη βόρεια Γερμανία. Καταστράφηκε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι συμμαχικοί βομβαρδισμοί έπληξαν την πόλη. Οι περισσότερες πηγές τοποθετούν την απώλειά του σε μια αεροπορική επιδρομή του 1942.

Πριν καν επισκευαστεί εκείνος ο μουσαμάς, ο Λόιτσε ξεκίνησε με τους βοηθούς του ένα δεύτερο αντίγραφο σε φυσικό μέγεθος. Ο Γουίτρετζ θυμόταν αργότερα ότι ζωγράφισε μεγάλα κομμάτια του ουρανού σε μια ολονύχτια βάρδια. Αυτή η δεύτερη εκδοχή είναι αυτή που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη. Τον Οκτώβριο του 1851 εκτέθηκε στο Μπρόντγουεϊ, στο Ινστιτούτο Στάιβεσαντ, και πάνω από πενήντα χιλιάδες άνθρωποι ήρθαν να τη δουν. Ο επιχειρηματίας Μάρσαλ Ο. Ρόμπερτς την αγόρασε για δέκα χιλιάδες δολάρια, μια ασυνήθιστη τιμή για αμερικανικό πίνακα εκείνη την εποχή. Το 1897 ο Τζον Στιούαρτ Κένεντι τη δώρισε στο Met.

Υπάρχει και μια πολύ μικρότερη εκδοχή, φτιαγμένη στο εργαστήριο του Λόιτσε ως πρότυπο για χαρακτικό, προφανώς με τη βοήθεια του νεαρού Ίστμαν Τζόνσον. Κρεμόταν για χρόνια στη Δυτική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου, πήγε στο Minnesota Marine Art Museum στη Γουινόνα και τον Μάιο του 2022 πουλήθηκε στον οίκο Christie’s για σαράντα πέντε εκατομμύρια δολάρια.

Η κορνίζα με τον αετό στην κορυφή

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ μέσα στην τεράστια σκαλιστή επίχρυση κορνίζα του, με έναν χρυσό αετό με ανοιχτά φτερά στην κορυφή ανάμεσα σε σημαίες, τύμπανα και όπλα.

Για το μεγαλύτερο μέρος του εικοστού αιώνα ο πίνακας κρεμόταν σε μια απλή κορνίζα. Ύστερα, το 2007, η επιμελήτρια του Met Κάρι Ρεμπόρα Μπάρατ ξεφύλλιζε ένα άλμπουμ στη New-York Historical Society και βρήκε μια φωτογραφία του Μάθιου Μπρέιντι από το 1864. Έδειχνε τον πίνακα σε μια έκθεση της Νέας Υόρκης για τους στρατιώτες της Ένωσης, σε μια επίχρυση κορνίζα με έναν σκαλιστό αετό στην κορυφή.

Το Met ανέθεσε στην Eli Wilner and Company να ξαναφτιάξει την κορνίζα με βάση εκείνη τη φωτογραφία. Μόνο η σκαλιστή στέψη έχει πλάτος περίπου 4,3 μέτρα: ένας αετός με ανοιχτά φτερά πάνω από σημαίες, λόγχες, ένα τύμπανο και μια ασπίδα, με μια κορδέλα που παραθέτει τον επικήδειο του Χένρι Λι για τον Ουάσιγκτον: πρώτος στον πόλεμο, πρώτος στην ειρήνη και πρώτος στις καρδιές των συμπατριωτών του. Ο πίνακας και η νέα του κορνίζα επέστρεψαν σε προβολή όταν οι ανακαινισμένες αίθουσες της Αμερικανικής Πτέρυγας του Met άνοιξαν ξανά τον Ιανουάριο του 2012.

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ: συχνές ερωτήσεις

Ποιοι είναι στη βάρκα στον πίνακα Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ;

Ο Τζορτζ Ουάσιγκτον και περίπου δώδεκα ακόμη. Η παράδοση ονομάζει τον νεαρό αξιωματικό με τη σημαία Τζέιμς Μονρόε. Οι υπόλοιποι είναι τύποι και όχι πορτρέτα: τυφεκιοφόροι, αγρότες, ένας Σκοτσέζος μετανάστης, ένας μαύρος ναυτικός και ένας κωπηλάτης στα κόκκινα που ίσως είναι γυναίκα.

Πού βρίσκεται ο πίνακας Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ;

Ο πίνακας βρίσκεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης, στην Αμερικανική Πτέρυγα, αίθουσα 760. Το μουσείο τον έχει από το 1897.

Πόσο μεγάλος είναι ο πίνακας Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ;

Έχει διαστάσεις 149 επί 255 ίντσες, δηλαδή 378,5 επί 647,7 εκατοστά. Αυτό σημαίνει περίπου 3,8 μέτρα ύψος και σχεδόν 6,5 μέτρα πλάτος, χωρίς την κορνίζα.

Είναι ο μαύρος άνδρας στη βάρκα ο Πρινς Γουίπλ;

Μάλλον όχι. Η ιστορία του Γουίπλ δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1852, αφού ο πίνακας είχε τελειώσει, και ο ιστορικός Ντέιβιντ Χάκετ Φίσερ κατέληξε ότι ο Πρινς Γουίπλ δεν ήταν στη διάβαση. Η μορφή μάλλον προορίζεται να είναι ένας από τους ναυτικούς του Τζον Γκλόβερ από το Μάρμπλχεντ, ένα σύνταγμα που περιλάμβανε και μαύρους ναυτικούς.

Ποια ιστορικά λάθη έχει ο πίνακας Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ;

Η σημαία με τα αστέρια και τις ρίγες υιοθετήθηκε μόλις τον Ιούνιο του 1777, η διάβαση έγινε νύχτα μέσα σε θύελλα, οι πραγματικές βάρκες ήταν μεγάλα σκάφη Durham και το ποτάμι μοιάζει με τον Ρήνο. Τα περισσότερα ήταν σκόπιμες επιλογές, όχι άγνοια.

Τι να προσέξετε στο Met

Μια μακριά αίθουσα με φεγγίτες και ανοιχτόχρωμο ξύλινο πάτωμα· στο βάθος κρέμεται ο πίνακας μέσα στη χρυσή κορνίζα του με τον αετό, γεμίζοντας σχεδόν όλο τον τοίχο.

Ο Ουάσιγκτον διασχίζει τον Ντέλαγουερ κρέμεται στην αίθουσα 760 της Αμερικανικής Πτέρυγας, στον δεύτερο όροφο του κτιρίου του Met στην Πέμπτη Λεωφόρο. Το Met είναι κλειστό τις Τετάρτες και μένει ανοιχτό μέχρι αργά τις Παρασκευές και τα Σάββατα, αλλά τα ωράρια και οι τιμές των εισιτηρίων αλλάζουν, οπότε δείτε τον ιστότοπο του μουσείου πριν πάτε. Η αίθουσα είναι αρκετά μακριά για να κάνετε κάτι που δεν γίνεται με μια αναπαραγωγή: να περπατήσετε προς τον πίνακα.

Ξεκινήστε από την άλλη άκρη της αίθουσας. Από εκεί βλέπετε τη σημαία, τον στρατηγό, το φως που ανοίγει πάνω από το κεφάλι του, και τίποτε άλλο.

Ύστερα προχωρήστε αργά και αφήστε τη βάρκα να διαλυθεί σε ανθρώπους. Βρείτε το κόκκινο φουντάκι του Σκοτσέζου. Βρείτε το χέρι του μαύρου κωπηλάτη στο κουπί του. Βρείτε το πρόσωπο του κωπηλάτη στα κόκκινα. Σε αυτή την απόσταση, με το Chiaro ανοιχτό, η ιστορία των ναυτικών του Γκλόβερ από το Μάρμπλχεντ ακούγεται ενώ κοιτάζετε κατευθείαν τον άνδρα με το πισσωμένο σακάκι, και η ανώνυμη μορφή γίνεται εκείνος που πέρασε όλους απέναντι.

Τέλος, πλησιάστε μέχρι τον πάγο. Κοιτάξτε τους όγκους στο πρώτο πλάνο, γυάλινους και πράσινους. Ύστερα σηκώστε το βλέμμα αριστερά προς το αστέρι. Ο Λόιτσε έβαλε τη δυσκολία και την ελπίδα σε αντίθετες γωνίες.

Αν σας αρέσει να διαβάζετε έναν πολυπρόσωπο πίνακα άνθρωπο προς άνθρωπο, η ίδια προσέγγιση λειτουργεί και για την Ελευθερία οδηγεί τον λαό του Ντελακρουά, άλλη μια επανάσταση ζωγραφισμένη ως τομή ενός έθνους, και για τη Νυχτερινή Περίπολο του Ρέμπραντ, όπου όσοι πλήρωσαν πήραν τις καλύτερες θέσεις. Η Στέψη του Ναπολέοντα του Νταβίντ δείχνει τι γίνεται όταν ένας ζωγράφος βάζει σε μια ιστορική στιγμή ανθρώπους που δεν ήταν ποτέ εκεί. Ολόκληρη η σειρά βρίσκεται συγκεντρωμένη στο Διάσημοι πίνακες, κάθε μορφή με το όνομά της: ποιος είναι ποιος σε 11 αριστουργήματα. Και η σελίδα του Met στον ιστότοπό μας έχει τον πίνακα του Λόιτσε ως ηχητική στάση, μαζί με το υπόλοιπο μουσείο.

Ο Γουίτρετζ, ο φίλος πάνω στο κιβώτιο, έγινε ο ίδιος γνωστός τοπιογράφος και έζησε ως το 1910. Για την υπόλοιπη ζωή του μπορούσε να πει κάτι που δεν μπορούσε να πει κανείς άλλος: ήταν και ο Τζορτζ Ουάσιγκτον και ο άνθρωπος στο πίσω μέρος της βάρκας που τον οδηγούσε. Κοιτάξτε τη βάρκα μια τελευταία φορά. Ο στρατηγός είναι ο μόνος μέσα της που δεν έχει τίποτα να κάνει. Όλοι οι άλλοι, μαζί κι ο άνθρωπος που έπαιξε επίσης τον στρατηγό, τον περνούν απέναντι.